A-
VERGİ
BORÇLANMALARI
Bilindiği üzere; 1479
sayılı Kanuna 619 sayılı Kanun Hükmündeki Kararnamenin geçici 1 inci
(Anayasa
Mahkemesinin 26/10/2000 tarihli 2000/34 sayılı kararı ile iptal
edilmiştir.)
ve 4956 sayılı Kanunla eklenen geçici 18 inci maddelerine göre;
sigortalılık niteliği taşıdıkları halde Bağ-Kur’a kayıt ve tescilini
yaptırmamış olanların tescillerinin 04/10/2000 tarihi itibariyle
başlatılacağı, bu şekilde sigortalı olanların 20/04/1982-04/10/2000
tarihleri arasındaki vergi mükellefiyet sürelerini belgelemek ve
hesaplanan borcu tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde ödeme
tarihinde bulundukları gelir basamağının yürürlükte olan prim tutarı
üzerinden ödemek kaydıyla, borçlandırılarak belirtilen sürelerin
sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan, 2829
sayılı Sosyal Güvenlik Kuruluşlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin
Birleştirilmesi Hakkında Kanun’la sigortalıların birden fazla sosyal
güvenlik kuruluşlarına tabi geçen hizmetlerinin hangi esaslar
dahilinde birleştirileceği düzenlenmiş olup, Kanun gereği kurumlardan
herhangi birine ilk defa sigortalı olunan tarih sigortalılık süresinin
başlama tarihi olarak kabul edilmekte, birleştirilen hizmet süreleri
üzerinden bağlanacak aylığın miktarının tespitinde, diğer kurumlardaki
prime esas kazanç tutarları (emekli keseneğine esas aylıklar) dikkate
alınmakta ve bu Kanun uyarınca aylıkların bağlanmasında aylığı
bağlayan kurum mevzuatındaki esaslar uygulanmaktadır.
Buna göre, Bağ-Kur’ca
bildirilen vergi borçlanma süreleri tahsis işlemlerinde aşağıda
belirtilen şekilde değerlendirilecektir.
1.
Vergi borçlanmasına ilişkin hizmet süreleri 2829 sayılı Kanunun 8 inci
maddesi gereğince son yedi yıllık fiili hizmet süresi içerisinde
değerlendirileceği gibi borçlanılan sürelerden önce herhangi bir
sosyal güvenlik kurumuna tabi hizmetin bulunmaması halinde, vergi
borçlanması yapılan sürenin başlangıç tarihi, sigortalılık süresinin
başlangıç tarihi olarak dikkate alınacaktır.
2.
Sigortalılara 20/04/1982-04/10/2000 süresi vergiye tabi sürelerini
talepte bulunarak borçlanma hakkı tanındığından, bu haktan
yararlanarak borçlanma yapanların bu tarihler arasında varsa
Kurumumuza tabi çakışan hizmet süreleri iptal edilecektir.
3.
Vergi borçlanması
yapılan sürelere ilişkin prim ödeme gün sayıları toplam prim ödeme gün
sayısına ilave edilecek, prime esas kazançları aylık bağlama
işlemlerinde dikkate alınacaktır. Bağ-Kur hizmet bildirme yazılarında
vergi borçlanmasına esas kazanç, sigortalıların borçlarını ödedikleri
tarihteki gelir basamağının aylık prim miktarı olarak
bildirilmektedir. Buna göre,
sigortalının
vergi borçlanmasına esas yılların prime esas kazançlarının hesabı,
borcun ödendiği tarihteki basamak değerinin, söz konusu yıllardaki
aylık prime esas kazanç tutarları üzerinden yapılacaktır.
Borcun ödendiği
tarihteki basamak değerinin, borçlanılan yıllarda karşılığının
bulunmaması halinde, bu yıllar için prime esas kazançlar, borçlanılan
yılların en yüksek basamak değeri üzerinden hesaplanacaktır.
Örnek 1-
Sigortalı
01/11/1983-31/12/1984 süresi hizmetleri için vergi borçlanması yapmış
ve borçlanma tutarını 02/02/2002 tarihinde bulunduğu 9 uncu basamak
değeri üzerinden ödemiştir. Sigortalının söz konusu sürelerde başka
kurumlara tabi hizmeti bulunmamaktadır. Bu durumda 1983 yılı prim
ödeme gün sayısı 60, 1984 yılı ise 360 gün olarak dikkate alınacaktır.
Sigortalı borçlanma bedelini 9 uncu basamak karşılığı prime esas (www.alomaliye.com)
kazançlar üzerinden ödediğinden 1983 ve 1984 yılları prime esas
kazançları hesaplanırken 9 uncu basamak değerleri kullanılacaktır.
Buna göre;
- 01/11/1983-31/12/1983
süresinde 9 uncu basamak karşılığı aylık prime esas kazanç tutarı
16.320.-TL olup, 1983 yılı prime esas kazanç tutarı 16.320 x 2 =
32.640.-TL,
- 01/01/1984-30/06/1984
süresinde 9 uncu basamak karşılığı aylık prime esas kazanç tutarı
21.200.-TL olup, bu süre için prime esas kazanç tutarı 21.200 x 6
=127.200.-TL
- 01/07/1984-31/12/1984
süresinde 9 uncu basamak karşılığı aylık prime esas kazanç tutarı
21.730.-TL olup, bu süre için prime esas kazanç tutarı 21.730 x 6
=130.380.-TL,
olarak hesaplandığından,
1983 yılı 32.640.-TL, 1984 yılı 257.580.-TL olarak dikkate
alınacaktır.
Örnek 2-
21/05/1987-30/06/1988
süresi hizmetleri için vergi borçlanması yapan sigortalı borçlanma
bedelini 04/05/2004 tarihinde bulunduğu 14 üncü basamak karşılığı prim
üzerinden ödemiştir. Söz konusu yıllarda başka kurumlara tabi hizmet
bulunmamaktadır. Bu durumda 1987 ve 1988 yıllarına ait prime esas
kazançlar belirlenirken 14 üncü basamak değerlerinin kullanılması
gerekmektedir. Ancak, 21/05/1987-31/07/1987 tarihleri arasında 12 inci
basamak değeri üstünde bir değer bulunmadığından söz konusu süre için
o tarihte en yüksek basamak değeri yani 12 nci basamak değeri
kullanılacaktır. Buna göre;
- 21/05/1987-30/06/1987
süresinde 12 nci basamak karşılığı aylık prime esas kazanç 44.800.-TL
olup, bu süre için prime esas kazanç tutarı 44.800 x 1 ay 10 gün =
59.733.-TL,
- 01/07/1987-31/07/1987
süresinde 12 nci basamak karşılığı aylık prime esas kazanç tutarı
47.600.-TL olup, bu süre için prime esas kazanç tutarı 47.600 x 1 =
47.600.-TL,
- 01/08/1987-31/12/1987
süresinde 14 üncü basamak karşılığı aylık prime esas kazanç tutarı
106.400.-TL olup, bu süre için prime esas kazanç tutarı 106.400 x 5
=532.000.-TL
- 01/01/1988-30/06/1988
süresinde 14 üncü basamak karşılığı aylık prime esas kazanç tutarı
127.680.-TL olup, bu süre için prime esas kazanç tutarı 127.680 x 6
=766.080.-TL,
olarak hesaplandığından,
1987 yılı 639.333.-TL, 1988 yılı 766.080.-TL olarak dikkate
alınacaktır.
Bağ-Kur
20/04/1982-04/10/2000 süresi gelir basamakları ve karşılığı aylık
prime esas kazanç tutarlarını gösterir tablo ilişiktedir.
4.
Bağ-Kur hizmet bildirim yazılarında borçlanma yapılan sürelere ilişkin
primlerin ödenme tarihinin sigortalıların tahsis talep tarihinden
sonraki bir tarih olması durumunda sigortalıların;
a)
Bağ-Kur hizmetleri olmaksızın Kurumumuz hizmetleriyle aylığa hak
kazanmaları halinde 2829 sayılı Kanun gereği hizmetler
birleştirilmeden aylık bağlama işlemleri sonuçlandırılmayacak ve
aylık, tahsis talebini takip eden aybaşından itibaren başlatılacaktır.
b)
Bağ-Kur vergi
borçlanması hizmetleri olmadan aylığa hak kazanılamaması ve
hizmetlerin geçerlilik tarihinin tahsis talebinden sonraki bir tarih
olması durumunda, yeni bir talep alınmaksızın aylıklar, vergi
borçlanma tutarının son olarak ödendiği tarihi takip eden aybaşından
başlatılacaktır.
5.
Bağ-Kur vergi
borçlanmasına ilişkin hizmetlerin aylık bağlama işlemi tamamlandıktan
sonra temin edilmesi durumunda yukarıdaki 4 üncü maddede belirtilen
hususlar dikkate alınarak, aylıkların artırılması, azaltılması veya
kesilmesi işlemleri aylık başlangıç tarihi itibariyle yapılacaktır.
B- DİĞER İŞLEMLER
1.
Bağ-Kur’ca 1479 sayılı Kanuna tabi olarak bildirilen hizmet süreleri
değerlendirilirken; hizmet süresinin başlangıcı diğer bir ifadeyle
sigortalılığın başladığı gün sigortalılık süresinden sayılacak,
sigortalılığın bitiş tarihi olan gün ise sigortalılık süresinden
sayılmayacaktır.
Örneğin
01/06/1985-25/12/1988 süresinde Bağ-Kur hizmeti olan sigortalının bu
süreler içerisinde geçen hizmeti 3 yıl 6 ay 24 gün, hizmetin başlangıç
tarihi 01/06/1985, bitiş tarihi ise 24/12/1988 olarak dikkate
alınacaktır.
2.
Bağ-Kur’a yapılan ve
Bağ-Kur tarafından bildirilen askerlik hizmeti borçlanma sürelerinin
tahsis işlemlerinde nasıl değerlendirileceği 01/12/1993 tarih 870354
sayılı Genel Yazımızın “B. Askerlik Borçlanması” başlıklı bölümünün 3
üncü maddesinde talimatlandırılmış olup,
Bağ-Kur’a borçlanılan
askerlik süreleri, sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreleri
kapsıyorsa, sigortalılık süresi borçlandırılan gün sayısı kadar geriye
götürülecektir.
3.
2829 sayılı Kanuna göre
sosyal güvenlik kurumları arasında hizmet isteme ve bildirme işlemleri
14/10/1998 tarihli 12-89.Ek Genelge eki Sosyal Güvenlik Kurumlarına
Tabi Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesiyle Bu Kurumlar Arasındaki Diğer
İşlemlere İlişkin Protokol’daki usul ve esaslar doğrultusunda
yürütülmektedir.
Sosyal güvenlik
kurumları arasında yapılan hizmet birleştirme işlemlerinde çeşitli
nedenlerden kaynaklanan usulsüzlükler ve sahte hizmet bildirimleri
tespit edilmiş olup, sahte hizmet bildirimlerinin önlenmesi için söz
konusu Protokol’ün 7 ve 8 inci maddelerinde yer alan hizmet bildirme
ve isteme yazılarında; sigortalıların T.C. kimlik numaraları, bu
bilginin temin edilememesi durumunda doğru nüfus bilgilerine yer
verilecektir.