|
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununda 5228 sayılı Kanunla(1)
yapılan değişiklikler ve katma değer vergisi uygulamasında tereddüt yaratan
diğer hususlarla ilgili olarak aşağıdaki düzenleme ve açıklamaların
yapılmasına gerek duyulmuştur.
1.
KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNUNUN 13 ÜNCÜ MADDESİ KAPSAMINDAKİ İSTİSNALARA
İLİŞKİN DÜZENLEME VE AÇIKLAMALAR
Katma
Değer Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinin başlığı, 5228 sayılı Kanunun 14
üncü maddesiyle “Araçlar, kıymetli maden ve petrol aramaları ile ulusal
güvenlik harcamaları ve yatırımlarda istisna” şeklinde değiştirilmiş, mülga
(b) bendi yeniden düzenlenmiş, (c) bendi değiştirilmiş ve maddeye (e) ve (f)
bentleri eklenmiştir.
Ayrıca
maddenin son fıkrasında yapılan değişiklikle, Bakanlar Kuruluna 213 sayılı
Vergi Usul Kanununun 232 nci maddesinde yer alan ve ilgili yılda uygulanmakta
olan haddi, istisna uygulamasında asgari tutar olarak belirleme ve belirlenen
bu tutarı iki katına kadar artırma, sıfıra kadar indirme, Maliye Bakanlığına
da istisna kapsamına girecek teslim ve hizmetleri tanımlama, istisnaya
ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda yetki verilmiştir.
Bu
yetkiye dayanılarak maddede yer alan yeni istisna düzenlemeleriyle ile ilgili
usul ve esaslar aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.
1.1.
Liman ve Hava Meydanlarında Yapılan Hizmetlere İlişkin İstisna
Katma
Değer Vergisi Kanununun 5035 sayılı Kanunla değişik 17/4-ı maddesinde yer
alan “Deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında yapılan
hizmetler”e ilişkin istisna hükmü, 5228 sayılı Kanunla 13 üncü maddenin (b)
bendi olarak düzenlenmiştir.
Bu
düzenleme sonucunda liman ve hava meydanlarında deniz ve hava taşıma araçları
için ifa edilen hizmetler tam istisna kapsamında işlem görecektir. İstisna
kapsamına yük ve yolcuya verilen tahmil, tahliye ve benzeri hizmetler ile araçlar
için yapılan seyrüsefere ilişkin her türlü hizmet girmektedir. Bu hizmetlerin
liman ve hava meydanı işletmeleri dışında diğer gerçek ve tüzel kişiler
tarafından ifa edilmesinin istisna uygulaması açısından önemi
bulunmamaktadır.
İstisna
kapsamında işlemleri bulunan mükelleflerin iade talepleri, 84 Seri No.lu
Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinde yer alan ihracat istisnasına ilişkin
esaslar çerçevesinde sonuçlandırılacaktır. İade için yeminli mali müşavir
tasdik raporu ibraz edilen durumlarda da ihracat istisnası için öngörülen
limitler geçerli olacaktır.
İade
talebi bir dilekçe ile yapılacak, dilekçeye yüklenilen katma değer vergisi
tablosu ile indirilecek katma değer vergisi ve istisna kapsamında düzenlenen
satış faturalarının listesi eklenecektir.
1.2.
Altın, Gümüş ve Platin ile İlgili Arama, İşletme, Zenginleştirme ve Rafinaj
Faaliyetlerine Yönelik Teslim ve Hizmetlerde İstisna
Katma
Değer Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinin (c) bendinde 5228 sayılı Kanunla
yapılan değişiklik ile “Altın, gümüş ve platin ile ilgili arama, işletme,
zenginleştirme ve rafinaj faaliyetlerine ilişkin olmak üzere, bu faaliyetleri
yürütenlere yapılan teslim ve hizmetler” istisna kapsamına alınmıştır. Bu
istisnanın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar söz konusu maddede
Bakanlığımıza tanınan yetkiye dayanılarak aşağıdaki şekilde tespit
edilmiştir.
1.2.1.
İstisna Kapsamına Giren Mal ve Hizmetler
Bu
İstisnanın uygulanabilmesi için satın alınan mal ve hizmetlerin altın, gümüş
veya platin ile ilgili arama, işletme, zenginleştirme ve rafinaj
faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılması gerekmektedir. Bu nedenle
mobilya, mefruşat ve benzeri demirbaşlar ile binek otomobili, insan taşımaya
mahsus otobüs, minibüs ve benzeri araç alımları istisna kapsamında
değerlendirilmeyecektir. İstisna kapsamında değerlendirilmeyecek olan bu
alımların yedek parça, yakıt, tadil, bakım ve onarım masrafları ile idari
hizmet birimlerinin tadil, bakım, onarım, ısıtma, aydınlatma giderleri, her
türlü büro malzemesi, kırtasiye, yiyecek, giyecek gibi alımlar ve temizlik
hizmetlerinde istisna uygulanmayacaktır.
Ancak,
yukarıda sayılan faaliyetlerin icrası ile ilgili ekipman, makine, teçhizat,
sarf malzemesi, yedek parça, iş makinesi, enerji, etüt, proje, müşavirlik,
inşaat işleri, taşıma, her türlü kiralamalar (binek otomobili hariç), satın
alınması veya kiralanması istisna kapsamına giren iktisadi kıymetlerin tadil,
bakım ve onarım hizmetleri gibi mal ve hizmet alımları istisna kapsamında
değerlendirilecektir.
1.2.2.
Arama Faaliyetlerinde İstisna Uygulaması
1.2.2.1.
Arama Faaliyetlerinin Başlangıç Aşamasında İstisna Uygulaması
3213
sayılı Maden Kanunu(2) hükümlerine göre, Enerji ve Tabi Kaynaklar
Bakanlığınca sadece altın, gümüş veya platin aramaya yönelik ruhsat
verilememekte, maden arama adı altında ruhsat verilmektedir. Bu nedenle,
arama faaliyetlerinde istisnanın alımlarda önce vergi uygulanıp daha sonra
yüklenilen verginin iade edilmesi suretiyle yürütülmesi uygun görülmüştür.
Buna
göre, ilgili Bakanlığa müracaat edip maden arama ruhsatı alan firmaların bu
faaliyetleriyle ilgili mal ve hizmet alımlarında genel hükümler çerçevesinde
katma değer vergisi uygulanacaktır. Arama ruhsatı alan firmaların Maden
Kanununun 24 üncü maddesine göre hazırlayıp verecekleri arama faaliyet
raporları Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca değerlendirilecektir.
Bakanlıkça raporun kapsadığı dönem içinde yapılan arama sonunda altın, gümüş
veya platin bulgusuna ilişkin kanaat oluşması halinde firmaya örneği Ek:1’de
yer alan bir yazı verilecektir. Firma, bu dönem içinde yaptığı harcamalardan
istisna kapsamına girenleri bu Tebliğin (1.2.1) bölümüne göre belirleyerek,
(1.5) bölümündeki limiti de dikkate almak suretiyle iade tutarını tespit
edecek ve vereceği ilk beyannameye iade olarak dahil edecektir. Beyannamede
ortaya çıkacak KDV alacağı, miktarına ve nakden ya da mahsuben talep edilip
edilmediğine bakılmaksızın münhasıran yeminli mali müşavir tasdik raporu veya
vergi inceleme raporu ile iade edilecektir. Yeminli mali müşavir tasdik
raporlarında ihracat istisnası için öngörülen limitler geçerli olacaktır.
İade
için, 84 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin “Özel Esaslar” bölümündeki
düzenlemeler saklı kalmak şartıyla, iade talep dilekçesi ile birlikte yeminli
mali müşavir tasdik raporunun vergi dairesine verilmesi yeterlidir. Yukarıda
sözü edilen (Ek:1) Bakanlık yazısı ile yüklenilen vergi tablosu ve istisnaya
konu işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin olarak indirilecek katma değer
vergisi listesinin yeminli mali müşavir raporu ekinde yer alması gereklidir.
Beyannamelerini
verdikten sonra iade tutarı kadar banka teminat mektubu ibraz eden
mükelleflerin iade talepleri raporların vergi dairesine intikali beklenmeden
yerine getirilebilecek, teminat vergi inceleme raporu veya yeminli mali
müşavir tasdik raporu sonucuna göre çözülecektir. Teminat karşılığında nakden
veya mahsuben iade talepleri vergi dairesine verilecek bir dilekçe ile
yapılacaktır. Dilekçeye; yukarıda belirtilen belgelerin yanı sıra banka
teminat mektubu da eklenecek, iade talebi ekler tamamlanmadıkça hüküm ifade etmeyecektir.
Teminatın çözümü ile ilgili yeminli mali müşavir raporuna bu belgelerin
yeniden eklenmesine gerek olmadığı açıktır. Raporlarda fazla iade alındığının
tespiti halinde genel hükümlere göre işlem yapılacağı tabiidir. Eksik iade
alındığının ortaya çıkması halinde ise fark iade tutarı, raporların vergi
dairesine intikal ettiği tarihi izleyen ilk beyannameye iade olarak dahil
edilecektir.
1.2.2.2.
Altın, Gümüş veya Platin Bulgusunu Gösteren Faaliyet Raporundan Sonraki
Aşamada İstisna Uygulaması
Altın,
gümüş veya platin bulgusuna rastlandığına ilişkin faaliyet raporunun Enerji
ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca kabul edilmesinden sonra arama faaliyeti
devam ediyorsa firmalar, bu Tebliğin (1.2.1) bölümündeki açıklamaları dikkate
alarak arama faaliyetlerinde kullanılacak mal ve hizmetleri belirten bir
listeyi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına vereceklerdir. Bu listeler
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca değerlendirilecek ve istisna kapsamına
girmediği mütalaa edilen mal ve hizmetlerin liste kapsamından çıkarılması
temin edildikten sonra Ek:2’de yer alan yazı tanzim edilecek ve
onaylanacaktır.
Alışlarında
katma değer vergisi uygulanmamasını isteyen işletmeler, yukarıda sözü edilen
(Ek:2) Bakanlık yazısı ile ekini oluşturan listenin firma yetkilileri
tarafından imza ve kaşe tatbik edilmek suretiyle onaylanmış bir örneğini
satıcılara vereceklerdir. Satıcılar yaptıkları teslim ve hizmet ifalarına
ilişkin faturada Vergi Usul Kanununun muhafaza ve ibraz hükümleri gereğince
saklamak zorunda oldukları Bakanlık yazısına dayanarak, bu Tebliğin (1.5)
bölümündeki açıklamaları da göz önünde bulundurmak suretiyle katma değer
vergisi hesaplamayacaklardır.
Bu
düzenleme tam istisna mahiyetinde olduğundan, istisna kapsamına giren teslim
ve hizmetler dolayısıyla yüklenilen vergiler indirim yoluyla telafi
edilememeleri halinde mükelleflere nakden veya mahsuben iade edilebilecektir.
Mükellefler istisna kapsamındaki işlemlerin beyan edildiği dönem
beyannamelerine; iade talep dilekçesi ve yukarıda sözü edilen (Ek:2) Bakanlık
yazısının eki ile birlikte bir örneğini, istisna kapsamındaki satışlara ait
yüklenilen vergi tablosunu, istisnaya konu işlemlerin gerçekleştiği döneme
ilişkin indirilecek katma değer vergisi ve istisna kapsamında düzenlenen
satış faturalarının listesini ekleyeceklerdir.
İade
talepleri, 84 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin ihracat
istisnasından doğan katma değer vergisinin iadesindeki esaslar çerçevesinde
sonuçlandırılacaktır. İade için yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz
edilen durumlarda da ihracat istisnası için öngörülen limitler geçerli
olacaktır.
Diğer
taraftan, arama faaliyetinde bulunanların, istisna kapsamına girdiği ilgili
Bakanlıkça onaylanan mal ve hizmetleri, kısmen veya tamamen katma değer
vergisi ödeyerek satın almaları halinde, yüklenilen bu vergiler ait oldukları
dönem beyannamesinin indirim ve iade satırlarına dahil edilecek, ortaya
çıkacak KDV alacağı bu Tebliğin (1.2.2.1) bölümünde yapılan açıklamalar
doğrultusunda iade edilecektir. Ancak iade talebi ile ilgili olarak, Tebliğ
ekindeki Ek:1 belgesi yerine Ek:2 belgesi (1.2.2.1 bölümünde sayılan diğer
belgelerle birlikte) ibraz edilecektir.
1.2.3.
İşletme ve Zenginleştirme Faaliyetlerinde İstisna Uygulaması
Maden
Kanunu hükümlerine göre, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığından altın, gümüş
veya platin madenleri için işletme ruhsatı alan firmalarla, zenginleştirme
işini yapan işletmelerin bu işlemlerde kullanılan mal ve hizmet alışlarında
istisna uygulaması bu Tebliğin (1.2.2.2) bölümünde belirtilen esaslar
çerçevesinde yürütülecektir.
Öte
yandan, işletme faaliyetini yürütenlere verilecek zenginleştirme ve rafinaj
hizmetleri ile zenginleştirme faaliyetini yürütenlere verilecek rafinaj
hizmetlerinin istisna kapsamında değerlendirileceği tabiidir.
1.2.4.
Rafinaj Faaliyetlerinde İstisna Uygulaması
1.2.4.1.
Rafinaj Faaliyetinin Mahiyeti ve İstisna Kapsamında İşlem Yapacak Mükellefler
Rafinaj;
toz, külçe, takoz, granül ve benzeri formattaki cevherin ya da daha önceden
rafine edilmiş süs eşyası ile kıymetli maden ihtiva eden hurda, atık, döküntü
ve cürufların kimyasal, metalürjik ya da günün teknolojisine bağlı olarak
başka yöntemler kullanılarak saflaştırılması sonucunda kıymetli madenler
borsasında işlem görebilecek her çeşit kıymetli madenin elde edilmesi
işlemidir.
İstisna
uygulamasından, yaptıkları işlemler Hazine Müsteşarlığı tarafından
yayımlanmış olan Kıymetli Madenler Borsasında İşlem Görecek Altın Standardı
ve Rafinerileri Hakkında Tebliğ ile Kıymetli Madenler Borsasında İşlem
Görecek Gümüş ve Platin Standartları ve Rafinerileri Hakkında Tebliğ
hükümlerine göre “rafinaj faaliyeti” sayılan mükellefler faydalanabilecektir.
1.2.4.2.
İstisna Kapsamına Giren İşlemler
İstisna
kapsamına münhasıran altın, gümüş veya platinin rafinajı faaliyetlerinde
kullanılan mal ve hizmet alımları girmektedir. Kapsam konusunda ayrıca
bu Tebliğin (1.2.1) ve (1.5) numaralı bölümlerinde yapılan açıklamaların
dikkate alınması gerekmektedir.
1.2.4.3.
İstisnanın Uygulanması
İstisna,
verginin önce uygulanıp sonra iade edilmesi şeklinde yürütülecektir. Bu
nedenle rafinaj faaliyetinde bulunanların mal ve hizmet alımlarında genel
hükümler çerçevesinde katma değer vergisi uygulanacaktır. Bu şekilde ödenen
vergiler ilgili dönemde indirim konusu yapılacaktır.
Mükellefler
tarafından indirim konusu yapılan vergilerden bir vergilendirme döneminde
gerçekleştirilen altın, gümüş veya platin rafinajının bünyesine giren kısım
bu Tebliğin (1.2.1), (1.2.4.2) ve (1.5) bölümündeki açıklamalar dikkate
alınmak suretiyle tespit edilecektir. Rafinajı yapılacak ürünün satın
alınması sırasında ödenen vergilerin de iade kapsamında değerlendirileceği
tabiidir. Yüklenilen vergi tutarı verilecek ilk KDV beyannamesine iade olarak
dahil edilecek ve buna göre hesaplanan KDV alacağı, mükellefin isteğine göre
mahsuben veya nakden iade edilecektir.
İade
talebi bir dilekçe ile yapılacaktır. Dilekçeye istisna kapsamında kabul
edilen harcamalara ait yüklenilen vergi tablosu ile istisnaya konu işlemlerin
gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek katma değer vergisi listesi
eklenecektir. İade talepleri, 84 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel
Tebliğinin ihracat istisnasından doğan katma değer vergisi iadesindeki
esaslar çerçevesinde sonuçlandırılacaktır. İade için yeminli mali müşavir
tasdik raporu ibraz edilen durumlarda da ihracat istisnası için öngörülen
limitler geçerli olacaktır.
Vergi
daireleri, iade talep eden mükellefin altın, gümüş veya platin rafinaj
faaliyetini yürüten bir kuruluş olduğunu bu Tebliğin (1.2.4.1) bölümünde
yapılan açıklamalar doğrultusunda araştırıp tespit ettikten sonra iade
işlemini yerine getireceklerdir.
Öte
yandan, iade talebinin mahsuben yapılması veya nakden iade taleplerinin
asgari limitin altında olması nedeniyle teminat ve inceleme raporu
aranılmaksızın iade alan mükelleflerin, bu şekilde iade aldıkları birbirini
izleyen 12 vergilendirme dönemini kapsayan bir yeminli mali müşavir raporu
vermeleri gerekmektedir.
1.2.5.
Yürürlük
13 üncü
maddenin (c) bendinde yapılan değişiklik hükmü 1.1.2004 tarihinden itibaren
yürürlüğe girmiştir. Bu tebliğin yürürlüğe girdiği tarihi içine alan
vergilendirme döneminden önce ve 1.1.2004 tarihinden sonra yapılan ve istisna
kapsamına girdiği halde katma değer vergisi hesaplanan işlemlerde katma değer
vergisi iadesi; arama, işletme ve zenginleştirme faaliyetleri için bu Tebliğin
(1.2.2.1), rafinaj faaliyetleri için ise (1.2.4.3) bölümünde yapılan
açıklamalar doğrultusunda yerine getirilecektir.
Mükelleflerin
bu dönemle ilgili iade tutarlarını, bu Tebliğin yayımını izleyen 3 ay içinde
verilecek beyannamelerinden birisine dahil etmeleri gerekmektedir. Bu
beyannameye; sözü edilen dönemde yapılan istisna kapsamındaki mal ve hizmet
alışlarının aylar itibariyle dökümünü gösteren liste ile yüklenilen vergi
tablosu eklenecektir. İade talebi ile ilgili olarak verilecek beyannameye, bu
tabloda gösterilen toplam vergi tutarı iade olarak dahil edilecektir.
İadenin
yeminli müşavir tasdik raporu ile talep edildiği durumlarda bu dönemler için
tek bir iade raporu düzenlenebilecek, bu raporda her dönemin iade hesabı
ayrıca yapılıp iade tutarı belirtilecektir.
1.3.
Limanlar ve Hava Meydanlarının İnşası, Yenilenmesi ve Genişletilmesine
İlişkin İstisna
Katma
Değer Vergisi Kanununun 13 üncü maddesine 5228 sayılı Kanunla eklenen (e)
bendi ile limanlar ve hava meydanlarının inşası, yenilenmesi ve
genişletilmesi işlerini fiilen kendisi yapan veya yaptıran mükelleflere (3946
sayılı Kanun kapsamında Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde yapan veya
yaptıran mükellefler dahil) bu işlere ilişkin olarak yapılan mal teslimleri
ve inşaat taahhüt işleri katma değer vergisinden istisna edilmiştir.
Bu
hükmün uygulanmasında;
-Liman;
gemilerin yolcu indirip-bindirme, yükleme-boşaltma, bağlama ve beklemelerine
elverişli yeterli su derinliğine sahip, teknik ve sosyal altyapı tesisleri,
yönetim, destek, bakım-onarım ve depolama birimleri bulunan tabii veya suni
olarak rüzgâr ve deniz tesirlerinden korunmuş kıyı yapılarını (kruvaziyer
limanlar ile yat limanları da bu kapsamda değerlendirilecektir),
-Hava
meydanı (alanı); karada ve su üzerinde, içerisindeki bina, tesis ve
donatımlar dahil hava araçlarının kalkması, inmesi ve yer manevraları için
hazırlanmış, hava araçlarının bakım ve diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına,
yük ve yolcu indirilip bindirilmesine elverişli tesisleri bulunan yerleri,
ifade
edecektir.
5228
sayılı Kanunla getirilen istisna hükmü uyarınca, liman ve hava meydanlarının
inşası, yenilenmesi ve genişletilmesi işlerini fiilen kendisi yapan veya
başkasına yaptıran mükellefler, bu düzenleme kapsamında işlemlerinin
olduğundan bahisle bağlı bulundukları vergi dairesine başvurarak Ek:3’te yer
alan belgeyi alacaklardır.
İstisnadan
sadece katma değer vergisi mükellefleri yararlanabileceğinden vergi daireleri
katma değer vergisi mükellefi olmayan kişi ve kuruluşlar adına istisna
belgesi düzenlemeyeceklerdir. Bu belge mükellefin bağlı olduğu vergi dairesi
müdürü tarafından imzalanıp, mühürlenecektir. İstisna kapsamındaki işlemin
belgede öngörülen tarihe kadar bitirilememesi halinde mükellef süre uzatımına
ilişkin belgelerle birlikte müracaat edecek ve vergi dairesince kendisine
yeni bir belge verilecektir.
Bu
istisnanın uygulanabilmesi için satın alınan mal ve hizmetlerin liman ve hava
meydanlarının inşası, yenilenmesi ve genişletilmesi faaliyetlerinde
kullanılması gerekmektedir. Bu nedenle mobilya, mefruşat ve benzeri
demirbaşlar ile binek otomobili, insan taşımaya mahsus otobüs, minibüs ve
benzeri araç alımları istisna kapsamında değerlendirilmeyecektir. İstisna
kapsamında değerlendirilmeyecek olan bu alımların yedek parça, yakıt, tadil,
bakım ve onarım masrafları ile ana hizmet birimlerinin tadil, bakım, onarım,
ısıtma, aydınlatma giderleri, her türlü büro malzemesi, kırtasiye, yiyecek,
giyecek gibi alımlar ve temizlik hizmetlerinde istisna uygulanmayacaktır.
Ancak,
yukarıda sayılan faaliyetlerin icrası ile ilgili ekipman, makine, teçhizat,
sarf malzemesi, yedek parça, iş makinesi, enerji gibi mal alımları ile inşaat
taahhüt işleri istisna kapsamında değerlendirilecektir.
Liman ve
hava meydanlarının inşası, yenilenmesi ve genişletilmesi işlerini kendisi yapan
mükellefler, bu işlerin yapımı esnasında kullanacakları mal alımlarında,
yaptıran mükellefler ise inşaat taahhüt işlerinde vergi dairesinden temin
ettikleri istisna belgesinin işletme yetkililerince mühür (kaşe) ve imza
tatbik edilerek onaylanmış bir örneğini satıcılara/yüklenicilere
vereceklerdir. Satıcılar/yükleniciler yaptıkları teslim ve hizmet ifalarına
ilişkin faturada Vergi Usul Kanununun muhafaza ve ibraz hükümleri gereğince
saklamak zorunda oldukları bu belgeye dayanarak, bu Tebliğin (1.5) bölümündeki
açıklamaları da göz önünde bulundurmak suretiyle katma değer vergisi
hesaplamayacaklardır.
Bu
düzenleme tam istisna mahiyetinde olduğundan istisna kapsamına giren teslim
ve hizmetler dolayısıyla yüklenilen vergiler, indirim yoluyla telafi edilememeleri
halinde satıcılara/yüklenicilere nakden veya mahsuben iade edilebilecektir.
Satıcılar/yükleniciler istisna kapsamındaki işlemlerin beyan edildiği dönem
beyannamelerine; iade talep dilekçesi ve kendilerine verilen istisna
belgesinin bir örneğini, istisna kapsamındaki satışlara ait yüklenilen vergi
tablosunu, istisnaya konu işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek
katma değer vergisi ve istisna kapsamında düzenlenen satış faturalarının
listesini ekleyeceklerdir.
İade
talepleri, 84 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin ihracat
istisnasından doğan katma değer vergisinin iadesindeki esaslar çerçevesinde
sonuçlandırılacaktır. İade için yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz
edilen durumlarda da ihracat istisnası için öngörülen limitler geçerli
olacaktır.
1.4.
Ulusal Güvenlik Amaçlı Teslim ve Hizmetlere İlişkin İstisna
Katma
Değer Vergisi Kanununun 13 üncü maddesine 5228 sayılı Kanunla eklenen (f)
bendi ile Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik
Komutanlığı, Savunma Sanayi Müsteşarlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı
Müsteşarlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Gümrük Muhafaza Genel Müdürlüğüne
milli savunma ve iç güvenlik ihtiyaçları için uçak, helikopter, gemi,
denizaltı, tank, panzer, zırhlı personel taşıyıcı, roket, füze ve benzeri
araçlar, silah, mühimmat, silah malzeme, teçhizat ve sistemleri ile bunların
araştırma-geliştirme, yazılım, üretim, montaj, yedek parça, bakım-onarım ve
modernizasyonuna ilişkin olarak yapılan teslim ve hizmetler ve bu teslim ve hizmetleri
gerçekleştirenlere bu kapsamda yapılacak olan, miktarı ve nitelikleri
yukarıda sayılan kuruluşlarca onaylanan teslim ve hizmetler katma değer
vergisinden istisna edilmiştir.
Sözü
edilen 13 üncü maddenin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak bu
istisnanın uygulamasına ilişkin usul ve esaslar aşağıda belirtildiği şekilde
tespit edilmiştir.
1.4.1.
İstisnadan Faydalanacak Alıcılar
İstisna,
bent hükmünde belirtilen mal ve hizmetlerin;
-Milli
Savunma Bakanlığı,
-Jandarma
Genel Komutanlığı,
-Sahil
Güvenlik Komutanlığı,
-Savunma
Sanayi Müsteşarlığı,
-Milli
İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı,
-Emniyet
Genel Müdürlüğü ve
-Gümrük
Muhafaza Genel Müdürlüğü’ne
teslim
ve ifasında uygulanabilecektir.
1.4.2.
İstisnanın Kapsamına Giren Mal ve Hizmetler
İstisna
kapsamına;
-bentte
sayılan ve benzeri araç ve silahlar ile bunların oluşturduğu sistemlerin, bu
araç, silah ve sistemlere ilişkin mühimmat, teçhizat, yedek parça ve
eklentilerinin teslimi,
-yukarıda
belirtilen araç, silah ve sistemlerle ilgili ar-ge faaliyetleri için yapılan
alımlar, yazılım, üretim, montaj, tadil-bakım-onarım ve modernizasyon işlemi
şeklindeki mal ve hizmet alımları,
girmektedir.
Bu
çerçevede söz konusu araç, silah ve sistemlerin temini kapsamında alınan
eğitim hizmetlerinin de istisnadan yararlanacağı tabiidir. Aynı şekilde,
idari ve hizmet araçları dışında kalan muharebe ve taktik harekatla ilgili
savunma gereksinmelerini karşılamak üzere, özel olarak muharebe için imal
edilen zırhlı veya zırhsız, silahlı veya silahsız motorlu araçların
teslimleri de istisna kapsamında mütalaa edilecektir.
Bentte
sayılan kurum ve kuruluşlara sadece yukarıda belirtilen teslim ve hizmetlerde
istisna uygulanabilecek, bu kuruluşların diğer harcamaları genel hükümler
çerçevesinde vergiye tabi olacaktır. Buna göre, ulusal güvenlikle ilgili bu
kuruluşların yemek, giyecek, hizmet binası, her türlü büro malzemesi,
mefruşat, kırtasiye, bentte sayılanlar dışındaki araç alımları, taşıma
işleri, istisna kapsamına girmeyen iktisadi kıymetlerin, imal, inşa, tadil,
bakım, onarım harcamaları ve benzeri alımlar ulusal güvenlik faaliyetleri ile
veya dolaylı olarak ilgili olsa bile istisna kapsamında
değerlendirilmeyecektir.
1.4.3.
İstisnanın Uygulanması
1.4.3.1.
Ulusal Güvenlikle İlgili Kurum ve Kuruluşların Doğrudan Alımlarında İstisna
Uygulaması
Bentte
sayılan ulusal güvenlikle ilgili kurum ve kuruluşlara istisna kapsamında
doğrudan teslim ve hizmet ifasında bulunan mükellefler, düzenleyecekleri
faturada bu Tebliğin (1.4.2) ve (1.5.) bölümündeki açıklamalar çerçevesinde
istisna uygulayarak işlem yapacaklardır. Faturada istisna kapsamına girmeyen
işlemler de bulunuyorsa, istisna olan işlemler ayrıca gösterilecektir. Bu mal
ve hizmetleri alan kurum ve kuruluşlar faturayı düzenleyen mükellefe istisna
kapsamında yapılan işlemin belgelenmesi amacıyla örneği Ek:4’te yer alan bir
belge vereceklerdir. Bu belgede mükellefin kimlik bilgileri ile faturanın
tarih ve numarasına yer verilerek, fatura muhteviyatı mal ve hizmetlerin 3065
sayılı KDV Kanununun 13/f maddesi gereğince katma değer vergisinden müstesna
olduğu belirtilecektir. Belge ihaleyi yapan kurum veya kuruluşun yetkili
birim amiri tarafından mühür ve imza tatbik edilmek suretiyle onaylanacaktır.
Bu belgenin Vergi Usul Kanununun muhafaza ve ibraz hükümlerine uygun olarak
mükellef tarafından saklanacağı ve gerektiğinde yetkililere ibraz edileceği
tabiidir.
İstisna
kapsamına giren malların ihaleyi açan kuruluş tarafından ithal edilmesi
halinde söz konusu belge ilgili gümrük idaresine hitaben düzenlenecektir.
1.4.3.2.
Tedarikçi Firmaların Alımlarında İstisna Uygulaması
İstisna
kapsamına giren uçak, helikopter, gemi, denizaltı, tank, panzer, zırhlı
personel taşıyıcı, roket, füze ve benzeri araçlar, silah, mühimmat, silah
malzeme, teçhizat ve sistemleri ile bunların araştırma-geliştirme, yazılım,
üretim, montaj, yedek parça, bakım-onarım ve modernizasyonuna ilişkin teslim
ve hizmetleri Tebliğin (1.4.1) bölümünde sayılan kuruluşlara yapacak
firmaların bu işlemlerle ilgili mal ve hizmet alımlarında ise istisna; önce alımlarda
vergi uygulanıp daha sonra yüklenilen verginin iade edilmesi suretiyle
yürütülecektir.
Buna
göre, ulusal güvenlikle ilgili kurum ve kuruluşlara istisna kapsamında teslim
ve hizmet ifasında bulunacak mükellefler bu işlemlerle ilgili her türlü mal
ve hizmet alımlarında katma değer vergisi ödeyeceklerdir. Ancak ödenen bu
vergiler Tebliğin (1.4.4.1) bölümünde açıklandığı şekilde iade edilecektir.
1.4.3.3.
Yurt Dışında Yerleşik Firmalara Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İstisna
Uygulaması
İstisna
kapsamına giren bazı mal ve hizmetler, ulusal güvenlikle ilgili kuruluşa
karşı Türkiye’de yerleşik olmayan firmalar tarafından taahhüt edilebilmekte
ve yabancı firma bu mal veya hizmetleri kısmen ya da tamamen yurt içinden
temin edebilmektedir. Bu durumda istisna uygulaması aşağıdaki şekilde
yürütülecektir.
Türkiye’de
yerleşik olmayan firma ihalesini aldığı ulusal güvenlikle ilgili kuruluşa bir
dilekçe ile baş vurarak istisna belgesi talep edecektir. Bu dilekçede;
-ihale
sözleşmesinin tarih ve sayısı,
-ihale
kapsamında satın alınacak mal ya da hizmetin cinsi ve miktarı (adet, kg, m2
vb.)
-mal ya
da hizmetin temin edileceği Türkiye’de yerleşik satıcının ünvanı, adresi ve
vergi dairesi hesap numarası,
yer
alacaktır.
Ulusal
güvenlikle ilgili kuruluş, satın alınacak mal ve hizmetlerin cins ve miktar
olarak ihaleye uygun olduğu sonucuna varırsa Türkiye’de yerleşik olmayan
firmaya Ek:5’te yer alan istisna belgesini verecektir. Yabancı firma bu
belgenin noter onaylı bir örneğini satıcıya ibraz ederek istisna kapsamında
işlem yapılmasını isteyecektir. Satıcılar, Vergi Usul Kanununun muhafaza ve
ibraz hükümlerine göre saklamak zorunda oldukları bu belgeye dayanarak,
belgede belirtilen mal ve hizmet satışı için düzenleyecekleri faturada KDV
hesaplamayacak, faturada “3065 sayılı Kanunun 13/f maddesi gereğince KDV
hesaplanmamıştır.” açıklamasına da yer vereceklerdir.
İstisna
kapsamına giren mal ve hizmet satışı nedeniyle Türkiye’de yerleşik olmayan
firmanın ulusal güvenlikle ilgili kuruluşa düzenleyeceği faturada ise katma değer
vergisi uygulanmayacağı tabiidir.
1.4.4.
İade Uygulaması
1.4.4.1.
Doğrudan Yapılan Teslimlerde ve Tedarikçi Firmaların Alımlarında İade
Uygulaması
Ulusal
güvenlikle ilgili kurum ve kuruluşlara istisna kapsamında mal teslimi ve
hizmet ifasında bulunacak mükelleflerin bu işlemlerle ilgili mal ve hizmet
alışları dolayısıyla satıcılara ödedikleri vergiler, mükellefin talebine göre
istisna kapsamındaki işlemin tamamlanmasından sonra yada işlemin sonuçlanması
beklenilmeden vergilendirme dönemleri itibariyle nakden veya mahsuben iade
edilecektir.
Tedarikçi
firmaların istisna kapsamındaki işlemler nedeniyle yüklendikleri vergiyi
işlemin tamamlanmasından önce iade almak istemeleri durumunda, istisna
kapsamındaki işlemlerle ilgili alış ve giderleri dolayısıyla adlarına
düzenlenen ve KDV indirimi için geçerli sayılan belgelerin dökümünü ihtiva
eden bir listeyi ihale makamına ibraz edeceklerdir. İhaleyi yapan kurum ya da
kuruluş tarafından incelenecek olan liste, alış ve giderlerin mahiyet ve
miktar olarak ihale ile ilgili olduğunun tespit edilmesi halinde söz konusu
kurum ya da kuruluşun yetkili birim amiri tarafından aşağıdaki şerh verilmek
suretiyle kaşe/mühür ve imza tatbik edilerek onaylanacaktır.
“Bu
listede (rakam ve yazı ile) .........adet belge ile alındığı
belirtilen toplam (rakam ve yazı ile) .........YTL tutarındaki mal ve
hizmet, ......... tarih ve .........sayılı (sözleşmenin adı yazılacak)
...........sözleşmesinde belirtilen ve tarafımıza 3065 sayılı KDV
Kanununun 13/f maddesi uyarınca istisna kapsamında teslim edilen ve/veya
edilecek mal ve hizmetlerle ilgilidir.” KAŞE/MÜHÜR ve İMZA
Bu
listenin mükellef tarafından imza ve kaşe tatbik edilmek suretiyle onaylanmış
bir örneğinin (işlemin tamamlanmasından sonra yapılacak iade
taleplerinde Tebliğ ekinde yer alan Ek:4 yazısının bir örneği dahil) iade
talebinin dayanağı olan iade talep dilekçesine eklenmesi gerekmektedir. Bu
harcamalara ait katma değer vergileri ilgili oldukları dönemlerde indirim
konusu yapılacaktır. Mükellefler tarafından hesaplanan yüklenilen vergi
tutarı, verilecek ilk KDV beyannamesine iade olarak dahil edilerek ortaya
çıkacak KDV alacağı, mükellefin isteğine göre mahsuben veya nakden iade
edilecektir. İşlemin tamamlanmasından sonraki iade taleplerinin ise istisna
kapsamındaki işlemlerin beyan edildiği dönem beyannamesi ile yapılacağı
tabiidir.
İade
talep dilekçesine; istisna kapsamında kabul edilen harcamalara ait yüklenilen
vergi tablosu, istisnaya konu işlemlerin gerçekleştiği döneme ait indirilecek
katma değer vergisi ve işlemin tamamlanmasından sonra yapılacak iade
taleplerinde istisna kapsamında düzenlenen satış faturalarının listesi de
eklenecektir. İşin tamamlanması veya teslimin gerçekleşmesi üzerine, işlemin
bünyesine giren vergiler topluca hesaplanacak, daha önce beyannamelere
aktarılan yüklenilen vergi tutarları bundan düşülecek, varsa kalan miktar
iade olarak talep edilecektir.
İade
talepleri, 84 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin ihracat
istisnasından doğan katma değer vergisinin iadesindeki esaslar çerçevesinde
sonuçlandırılacaktır. İade için yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz
edilen durumlarda da ihracat istisnası için öngörülen limitler geçerli
olacaktır.
Öte
yandan, iade talebinin mahsuben yapılması veya nakden iade taleplerinin
asgari limitin altında olması nedeniyle teminat ve inceleme raporu
aranılmaksızın iade alan mükelleflerin, bu şekilde iade aldıkları birbirini
izleyen 12 vergilendirme dönemini kapsayan bir yeminli mali müşavir raporu
vermeleri gerekmektedir.
1.4.4.2.
Yurt Dışında Yerleşik Firmalara Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İade Uygulaması
Yurt
dışında yerleşik firmalara istisna kapsamında teslim ve hizmet ifasında
bulunan mükellefler yüklendikleri vergileri indirim yoluyla telafi
edememeleri durumunda bu vergiler kendilerine nakden veya mahsuben iade
edilebilecektir. İade talebi bir dilekçe ile yapılacak ve istisna
kapsamındaki işlemlerin beyan edildiği dönem beyannamesi ile birlikte
verilecektir. Dilekçeye; Tebliğ ekinde yer alan Ek:5 yazısının mükellef
tarafından imza ve kaşe tatbik edilmek suretiyle onaylanmış bir örneği,
yüklenilen katma değer vergisi tablosu, iade talep edilen döneme ait
indirilecek katma değer vergisi ve istisna kapsamında düzenlenen satış
faturalarının listesinin eklenmesi gerekmektedir.
İade
talepleri, 84 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin ihracat
istisnasından doğan katma değer vergisinin iadesindeki esaslar çerçevesinde
sonuçlandırılacaktır. İade için yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz
edilen durumlarda da ihracat istisnası için öngörülen limitler geçerli
olacaktır.
Öte
yandan, iade talebinin mahsuben yapılması veya nakden iade taleplerinin
asgari limitin altında olması nedeniyle teminat ve inceleme raporu
aranılmaksızın iade alan mükelleflerin, bu şekilde iade aldıkları bir birini
izleyen 12 vergilendirme dönemini kapsayan bir yeminli mali müşavir raporu
vermeleri gerekmektedir.
1.5.
İstisna Kapsamına Giren İşlemlerde Alt Sınır
Daha
öncede belirtildiği üzere Katma Değer Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinde
sayılan istisnaların kapsamına giren işlemlerde Bakanlar Kuruluna alt sınır
tespit etme yetkisi verilmiştir. Bakanlar Kurulunca bu yetki 27 Ağustos 2004
tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2004/7765 sayılı Kararname ile kullanılarak
istisnanın uygulanmasında alt limit, katma değer vergisi hariç 500 Yeni Türk
Lirası olarak tespit edilmiştir. Tespit edilen bu tutar 3 Aralık 2004 tarihli
Resmi Gazetede yayımlanan 2004/8127 sayılı Kararname ile yayımı tarihinden
geçerli olmak üzere katma değer vergisi hariç 100 Yeni Türk Lirası olarak
yeniden belirlenmiştir.
Buna
göre, 13 üncü maddede sayılan istisnalar kapsamına giren işlemler dolayısıyla
düzenlenen fatura ve benzeri belgelerde gösterilen işlem bedelinin KDV hariç
tutarının 100 Yeni Türk Lirasının altında olması halinde bu işlemlerde
istisna uygulanmayacak ve genel esaslar çerçevesinde katma değer vergisi
hesaplanacaktır. KDV hariç işlem bedelinin 100 Yeni Türk Lirası ve daha fazla
olması halinde bedelin tamamı için istisna kapsamında işlem yapılacaktır.
Kısım kısım mal teslimi veya hizmet yapılması mutad olan veya bu hususlarda
anlaşılan durumlarda faturanın başlangıçta toplam bedel üzerinden
düzenlenmesi ve fatura tutarının da 100 Yeni Türk Lirasını geçmesi durumunda
istisna uygulanabilecektir.
Aynı
belgede istisna kapsamına giren birden fazla işlemin yer alması ve bunların
toplamının 100 Yeni Türk Lirası ve daha fazla olması halinde vergi
hesaplanmayacaktır. Aynı belgede istisna kapsamına giren ve girmeyen
işlemlerin birlikte yer alması halinde ise her bir işlem, tür ve tutar
itibariyle ayrı ayrı gösterilecek, istisna kapsamına giren işlemlere ait
bedeller toplamının 100 Yeni Türk Lirası ve daha fazla olması halinde istisna
kapsamına girmeyen işlem bedellerinin toplamı üzerinden vergi
hesaplanacaktır.
1.6.
Devam Etmekte Olan İşlerde İstisna Uygulaması
Bu
bölümde düzenlenen istisnalar kapsamına giren işlemlerin istisna hükmünün
yürürlüğünden önce başlaması ve/veya sözleşmeye bağlanması istisnanın
uygulamasına engel teşkil etmemektedir. Bu nedenle istisna hükmünün yürürlük
tarihinden sonra yapılan teslim veya hizmet ifaları için istisna kapsamında
işlem yapılabilecektir. Ancak bu teslim ve hizmet ifaları için yüklenilen
katma değer vergilerinin mükelleflere iade edilebilmesi için önceki
dönemlerde indirim yoluyla telafi edilememiş olması gerekmektedir.
İşlemlerin,
istisna hükmünün yürürlüğünden önce gerçekleşen kısmına ise istisnanın
uygulanmayacağı tabiidir.
2.
Kıymetli Taş Teslimlerine İlişkin İstisna
5228
sayılı Kanunla Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17/4-g maddesinde değişiklik
yapılarak, kıymetli taşlardan elmas, pırlanta, yakut, zümrüt, topaz, safir,
zebercet, inci, kübik virconia teslimleri istisna kapsamına alınmıştır.
Bu hükme
göre yukarıda belirtilen taşların oldukları gibi teslim ve ithalinde katma
değer vergisi uygulanmayacaktır.
Bu
taşları ihtiva eden veya bu taşlardan yapılmış eşyanın teslim ve ithalinin
ise Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 23/f maddesinin Bakanlığımıza verdiği
yetkiye dayanılarak özel matrah şekli uygulanmak suretiyle vergilendirilmesi
uygun görülmüştür.
İstisna
kapsamına alınan kıymetli taşları ihtiva eden veya bu taşlardan yapılmış eşya
teslimlerinde katma değer vergisi matrahı, teslim bedelinden varsa eşyanın
ihtiva ettiği has altın veya gümüş değeri ile kıymetli taşın maliyet bedeli
düşüldükten sonra kalan tutar olarak tespit edilecektir. Eşyanın ihtiva
ettiği has altın veya gümüş değeri 9 ve 69 Seri No.lu Katma Değer Vergisi
Genel Tebliğlerinde açıklandığı şekilde hesaplanacaktır. Kıymetli taşın
maliyet bedeli ise kayıtlar esas alınarak satıcı tarafından tespit
edilecektir.
Düzenlenecek
faturada eşyanın KDV hariç satış bedeli, has altın ve gümüş değeri ile
kıymetli taşın cins, adet, kırat ve maliyet bedeli ayrıca yer alacaktır.
İthalatta
alış faturasında eşyanın ihtiva ettiği kıymetli taşların cinsi, adedi, kıratı
ve bedeli gösterilecektir. Katma değer vergisi matrahı, mamul eşyanın toplam
değerinden kıymetli taşın alış faturasında gösterilen değeri ile eşyanın
ihtiva ettiği has altın veya gümüşün gümrük mevzuatına göre tespit edilen
değeri toplamının düşülmesi suretiyle hesaplanacaktır.
3.
Uluslararası Toplantılara İlişkin İstisna
5228
sayılı Kanunla 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun geçici 19 uncu
maddesinde yapılan değişiklik ile Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası
anlaşmalar çerçevesinde Türkiye’de gerçekleştirilecek toplantıları
düzenleyenlere bu amaçla yapılacak teslim ve hizmetler ile bu toplantılara
katılan yabancı heyetlerin konaklamaları ve bunlara görevlerinin ifası
kapsamında yapılacak teslim ve hizmetler 31.12.2005 tarihine kadar katma değer
vergisinden istisna edilmiştir.
Söz
konusu istisna uygulanmasında, Bakanlar Kurulu, 213 sayılı Vergi Usul
Kanununun 232 nci maddesinde yer alan ve ilgili yılda uygulanmakta olan
haddi, asgari tutar olarak belirlemeye ve belirlenen bu tutarı iki katına
kadar artırmaya veya sıfıra kadar indirmeye, Maliye Bakanlığı ise
toplantılara ilişkin teslim ve hizmetleri tanımlamaya, istisnaya ilişkin usul
ve esasları belirlemeye yetkili kılınmıştır. Bakanlar Kurulu bu yetkisini 27
Ağustos 2004 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2004/7765 sayılı Kararname ile
kullanılarak istisnanın uygulanmasında alt limiti, katma değer vergisi hariç
500 Yeni Türk Lirası olarak tespit etmiştir.
3.1.
İstisna Uygulanacak İşlemler
İstisna,
Türkiye’de düzenlenen uluslararası toplantılarla ilgili mal ve hizmet
alımlarında uygulanacaktır. Bu toplantıların Türkiye’nin taraf olduğu
uluslararası anlaşmalar çerçevesinde düzenlenmiş olması gerekmektedir.
3.2.
İstisna Uygulanacak Mal ve Hizmetler
İstisna
kapsamına, toplantıyı düzenleyenlerin toplantı ile ilgili mal ve hizmet
alışları ile toplantıya katılacakların konaklama dahil görevlerinin ifası ile
ilgili harcamaları girmektedir. Katılanların özel ihtiyaçları ile ilgili
harcamalarında istisna uygulanmayacaktır.
3.3.
İstisnanın Uygulanması
Toplantıyı
Türkiye’de düzenleyen ve katma değer vergisi istisnasından yararlanmak
isteyenler, söz konusu toplantıya ilişkin kullanacakları mal ve hizmetler ile
bu toplantılara katılan yabancı heyetlerin görevlerinin ifası kapsamında
yapılacak teslim ve hizmetlerin türünü ve gerekli diğer bilgileri gösteren
bir yazı ile Maliye Bakanlığına başvuracaklardır. Bu yazıda toplantının
konusu, tarihi ve tarafları ile toplantının dayanağı olan uluslararası
anlaşmaya ilişkin bilgiler yer alacaktır.
Bakanlıkça
yapılacak değerlendirme sonucunda toplantıyı düzenleyenlere bir istisna
belgesi verilecektir. Belgede, ilgili uluslararası anlaşmaya da atıfta
bulunularak, toplantının konusu ve tarihi, toplantıyı düzenleyen kuruluşun
adı veya unvanı toplantıya katılacakların adı, soyadı, alımların heyet olarak
yapılması halinde heyetin ismi ile istisna uygulanacak mal ve hizmetler
belirtilecek ve “Aynı faturada gösterilen istisna kapsamındaki teslim ve
hizmet bedellerinin KDV hariç toplamının 500 Yeni Türk Lirası veya daha fazla
olması halinde 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun geçici 19 uncu
maddesi gereğince KDV hesaplanmayacaktır.” şerhine yer verilecektir.
Toplantıyı düzenleyenler veya katılanlar bu belgenin bir örneğini satıcılara
vererek istisna uygulamasını talep edeceklerdir. Satıcılar bu Tebliğin (1.5)
bölümündeki açıklamaları da dikkate almak suretiyle düzenleyecekleri faturada
istisna kapsamındaki işlemleri ayrıca belirtecek ve bunların KDV hariç
bedelleri toplamının 500 Yeni Türk Lirası veya daha fazla olması halinde bu
tutar üzerinden KDV hesaplamayacaklardır.
İstisna
kapsamına giren malların ithal edilecek olması halinde bu belge ilgili gümrük
idaresine verilecek, gümrük idaresi alt limitle ilgili tespiti göz önünde
tutmak şartıyla gümrük makbuzunda KDV hesaplamayacaktır.
3.4.
İndirim
Bu
kapsamda teslim edilen mal ve hizmetler için yüklenilen vergiler, vergiye
tabi işlemler nedeniyle hesaplanan vergiden indirilebilecektir. Ancak indirim
yoluyla giderilemeyen kısmın iadesi talep edilemeyecektir.
4.
SERBEST BÖLGELERDE KATMA DEĞER VERGİSİ MÜKELLEFİYETİ
Serbest
Bölgeler Kanununun 6 ncı maddesi 5084 sayılı Kanunla değiştirilerek, bu
bölgelerde vergi, resim ve harç mükellefiyetine dair mevzuat hükümlerinin
uygulanmayacağına ilişkin hükümler madde metninden çıkarılmıştır.
Öte
yandan, Katma Değer Vergisi Kanununun 16/1-c maddesi gereğince serbest bölge
hükümlerinin uygulandığı mallar ile 17 nci maddesinin 4 üncü fıkrasının (ı)
bendi uyarınca serbest bölgelerde verilen hizmetler katma değer vergisinden
müstesnadır.
Bu
hükümler uyarınca, münhasıran serbest bölgede faaliyet gösteren ve
dolayısıyla işlemleri katma değer vergisinden istisna olan işletmelerin katma
değer vergisi açısından mükellefiyet kaydının tesis edilmesine gerek
bulunmamaktadır.
5.
FAZLA VE YERSİZ TEVKİF EDİLEN VERGİNİN İADESİ
Bakanlığımıza
yansıyan olaylardan 91 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğine göre
tevkifata tabi olmayan işlemlerde tevkifat yapıldığı, tevkifat oranının
hatalı uygulandığı, tevkifata tabi olmasına ve tevkifat uygulanmasına rağmen
hesaplanan katma değer vergisinin tamamının mükellef tarafından beyan
edildiği hallerde gerekli düzeltmenin nasıl yapılacağı konusunda duraksamaya
düşüldüğü anlaşılmıştır.
Vergi
Usul Kanununun düzeltme işlemlerine ilişkin hükümleri ve Katma Değer Vergisi
Kanununun 8 inci maddesi hükmü uyarınca düzeltme işlemlerine yönelik
açıklamalar 91 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (I) bölümünde
ayrıntılı olarak açıklanmış bulunmaktadır.
Bu
hükümler uyarınca; 91 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğ
kapsamındaki işlemler üzerinden yersiz ve hatalı olarak yapılan tevkifat
uygulamalarının düzeltilmesi aşağıdaki açıklamalar dikkate alınarak
sonuçlandırılacaktır.
5.1.
Tevkifata Tabi Olmadığı Halde Tevkifat Uygulanan ve Mükellefi Tarafından Verginin
Tamamının Beyan Edildiği İşlemler
Yersiz
tevkifat uygulanan mükellef, sorumludan tevkifatın mahiyetini ve miktarını
gösteren bir belge alarak sorumlunun bağlı olduğu vergi dairesine dilekçe ile
başvuracak ve verginin tamamını beyan ettiği halde yersiz uygulanan tevkifat
nedeniyle verginin tamamını tahsil edemediğini belirterek bu verginin
iadesini isteyecektir.
Tevkifatın
yersiz olduğunun anlaşılması halinde vergi dairesi, mükellefin bağlı olduğu
vergi dairesinden tevkifata konu işlem bedelinin tamamen beyan edilip
edilmediğini yazı ile soracak, gelen cevaptan işlemin tevkifatsız olarak
beyan edildiğinin anlaşılması üzerine yersiz olarak tevkif edilen ve ödenen
vergi, mükellefe red ve iade edilecektir.
5.2.
Tevkifata Tabi Olan ve Tevkifata Tabi Tutulan, Ancak Mükellefi Tarafından
Verginin Tamamının Beyan Edildiği İşlemler
Tevkifata
tabi olan ve tevkifata tabi tutulan, ancak verginin tamamı beyan edilen
işlemlerde düzeltme talebi tevsik edici belgelerle mükellefin bağlı olduğu
vergi dairesine yapılacaktır. Vergi dairesi düzeltme talebini yerine getirmek
için sorumlunun vergi dairesinden de bilgi alarak işlemi sonuçlandıracaktır.
5.3.
Tevkifata Tabi Olmadığı Halde Tevkifata Tabi Tutulan ya da Yüksek Tevkifat
Oranı Uygulanan ve Mükellefi Tarafından Verginin Tamamı Beyan Edilmeyen
İşlemler
Tevkifata
tabi olmadığı halde tevkifata tabi tutulan ya da yüksek tevkifat oranı
uygulanan ve mükellefi tarafından tamamı beyan edilmeyen işlemlerde Tebliğin
(5.1) bölümüne göre işlem yapılacaktır.
Yapılan
düzeltme işlemi sonucunda iade edilen katma değer vergisi tutarı mükellef
tarafından iadenin gerçekleştiği döneme ait KDV beyannamesinin “İlave
edilecek KDV” satırında beyan edilecektir. Bu düzeltme işlemi sonucunda vergi
ziyaı söz konusu olmadığından ceza ve gecikme faizi uygulanmayacaktır.
5.4.
Genel Bütçeli Kuruluş Saymanlıkları Tarafından Yapılan Tevkifatlarda Düzeltme
Genel
bütçeli kuruluş saymanlıkları tarafından yapılan hatalı tevkifatlar yukarıda
belirtilen esaslar çerçevesinde ödemeyi yapan saymanlıklarca düzeltilecek ve
gereken durumlarda iade edilecektir. Bu şekilde yapılacak red ve iade
işlemlerinde Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin eki 29 örnek numaralı
“Düzeltme ve İade Belgesi”nin ödeme belgesine bağlanması gerekmektedir.
6.
TÜRKİYE’DE İKAMET ETMEYENLERE DÖVİZ KARŞILIĞI YAPILAN TESLİMLERDE ALT SINIR
61 Seri
No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği kapsamında yapılan teslimlerde halen
1.000 Yeni Türk Lirası olarak geçerli olan alt sınır, bu Tebliğin yayımını
izleyen ay başından itibaren 600 Yeni Türk Lirası olarak uygulanacaktır.
7.
TEKSTİL VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNDEKİ FASON İŞLERLE İLGİLİ TEVKİFATTAN DOĞAN
KDV İADE ALACAKLARININ SSK PRİM BORÇLARINA MAHSUBU
72 Seri
No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğine göre, tekstil ve konfeksiyon
sektöründe yapılan fason işler dolayısıyla vergi tevkifatı uygulanan
mükelleflere sadece kendi vergi borçlarına mahsup suretiyle iade
yapılabilmektedir.
Bu
Tebliğin yayımından itibaren bu mükelleflerin söz konusu işlemlerden doğan
iade alacaklarının, kendi Sosyal Sigortalar Kurumu prim borçlarına mahsubu da
yapılabilecektir.
8.
KATMA DEĞER VERGİSİ GENEL TEBLİĞLERİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER
-Alkollü
içki teslimlerinde özel matrah şekli TEKEL’in ilgili işletmeleri tarafından
üretilen veya ithal edilen içkilerde uygulanmakta, diğer kamu veya özel
sektör işletmelerinin alkollü içki teslimlerinde genel esaslara göre işlem
yapılmaktadır. Ancak, TEKEL’in ilgili işletmelerinin özelleştirilmesi
nedeniyle bu işletmeler için öngörülen özel matrah şekli uygulaması fiilen ortadan
kalkmıştır. Bu durumun konuyla ilgili düzenlemelere yansıtılması
gerektiğinden, 1 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin
(VII/D) bölümünde değişiklik yapan 89 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel
Tebliğinin (B/1) bölümünün birinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiş,
üçüncü paragrafı yürürlükten kaldırılmıştır:
“Diğer
taraftan, bayi paylarının indirim mekanizmasında ortaya çıkardığı
aksaklıkları önlemek maksadıyla, tütün mamullerinin satışında da Kanunun 29
uncu maddesinin 3 numaralı fıkrasının verdiği yetkiye dayanılarak spor-toto,
milli piyango ve müşterek bahislere paralel bir uygulama yapılması usulü
getirilmiştir.”
-Yukarıdaki açıklamalara
bağlı olarak, 1 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (VIII/F)
bölümünde değişiklik yapan 89 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin
(B/2) bölümünün ikinci paragrafını teşkil eden örnek aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir:
“Örnek:
Diş hekimliği faaliyeti ile iştigal eden mükellef diş hekimi (A) 50,50 Yeni
Türk Lirası bedel karşılığı mesleki yayına (dergiye) abone olmuştur. Alış
vesikasında katma değer vergisi gösterilmeyeceğinden, mükellef vergiye tabi
işlemleri üzerinden hesapladığı katma değer vergisinden indirebileceği katma
değer vergisini, iç yüzde oranı ile (50,50 x 1/101=) 0,50 Yeni Türk Lirası
olarak hesaplayacaktır.”
-39 Seri
No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (I/A) bölümünde belirtildiği
üzere, Türkiye'de ikamet etmeyen yolculara satış yapanların satış sırasında
tahsil ettikleri vergileri, alıcılara iade ettiği dönemde indirim konusu
yapmaları gerekmektedir. Ancak, 51 Seri No.lu KDV Genel tebliğinde iadelerini
aracı kurumlar vasıtasıyla gerçekleştiren satıcıların, indirimlerini aracı
kurumların kendilerine icmal gönderdiği dönem içinde yapacakları
açıklanmıştır. Sözü edilen Tebliğde indirim için satıcıların icmallerde
gösterilen tutarı ödemelerine ilişkin bir şartın yer almaması indirim dönemi
bakımından farklılık oluşturmaktadır. Bu farklılığın giderilmesi ve uygulama
birliğinin sağlanması bakımından 51 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel
Tebliğinin (E/3) bölümünün ikinci paragrafı aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir:
“Söz
konusu icmaller, satıcılar tarafından Vergi Usul Kanununda öngörülen süreler
içinde defterlerine kaydedilecektir. Katma değer vergisi indirimi ise aracı
kuruma yapılacak ödemeye karşılık olarak aracı kurumlar tarafından
düzenlenecek olan (avans şeklinde yapılan ödemeler için düzenlenen
icmaller hariç) ödeme belgelerine dayanılarak, ödeme belgesinin deftere
kaydedildiği dönem beyannamesinde yapılacaktır.”
-Gümrük
beyannamelerinin ibrazı ile ilgili olarak, 84 Seri No.lu Katma Değer
Vergisi Genel Tebliğinin (I/1.1.3.i) bölümünün birinci satırı aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir:
“-Gümrük
beyannamesi (aslı veya noter, gümrük idaresi, ilgili vergi dairesi müdürü ya
da yeminli mali müşavirce onaylı örneği),”
-Sorumluluk
uygulamasına ilişkin olarak 91 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel
Tebliğinin A/5-f bölümünün son paragrafı bu Tebliğin yayımını izleyen ay
başından geçerli olmak üzere aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“Öte
yandan, bu Tebliğin uygulamasında uluslararası gözetim şirketleri tarafından
ifa edilen gözetim hizmetleri ile yapı denetim kuruluşlarının sunduğu yapı
denetim hizmetleri denetim hizmeti kapsamında tevkifata tabi bulunmaktadır.”
Tebliğ
olunur.
(1) 31
Temmuz 2004 tarih ve 25539 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(2)
25.06.1985 tarih ve 18785 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
EK 1
EK 2
EK 3
EK 4
EK 5
|