|
T.C.
MALİYE
BAKANLIĞI
Gelirler
Genel Müdürlüğü
SAYI :
B.07.0.GEL.0.66/6650-150
KONU:-
EMLAK
VERGİSİ KANUNU İÇ GENELGESİ
Seri No:2005/1
...........VALİLİĞİNE
(Defterdarlık:Gelir
Müdürlüğü)
1. 2005 yılı bina,
arsa ve araziler için 2006 yılına ait uygulanacak emlak vergi
değerinin tespiti ile ilgili asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare
birim değer takdirlerinin yapılacağı yıldır. Söz konusu takdir
işlemlerinin aşağıdaki esaslara göre yapılması uygun görülmüştür.
2. Bilindiği gibi,
2001 yılında asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerleri
takdir edilerek karara bağlanmıştır. Ancak, 2002 yılında, 4751
sayılı Kanunla Emlak Vergisi Kanununa eklenen geçici 20’nci
maddenin (b) fıkrası hükmü uyarınca 2001 yılından geçerli olmak
üzere söz konusu takdirler yenilenmiştir.
213 sayılı Vergi
Usul Kanununun 4751 sayılı Kanunla değişik mükerrer 49’uncu
maddesinin (b) fıkrasında, “Takdir komisyonlarının arsalara ve
araziye ait asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin dört yılda
bir yapacakları takdirler, tarh ve tahakkuk işleminin (Emlak
Vergisi Kanununun 33 üncü maddesinin (8) numaralı fıkrasına göre
yapılacak takdirler dahil) yapılacağı sürenin başlangıcından en az
altı ay önce karara bağlanarak, arsalara ait olanlar takdirin
ilgili bulunduğu il ve ilçe merkezlerindeki ticaret odalarına,
ziraat odalarına ve ilgili mahalle ve köy muhtarlıkları ile
belediyelere, araziye ait olanlar il merkezlerindeki ticaret ve
ziraat odalarına ve belediyelere imza karşılığında verilir.
Büyükşehir
belediyesi bulunan illerde takdir komisyonu kararları, vali veya
vekalet vereceği memurun başkanlığında, defterdar veya vekalet
vereceği memur, vali tarafından görevlendirilecek tapu sicil
müdürü ile ticaret odası, serbest muhasebeci mali müşavirler odası
ve esnaf ve sanatkârlar odaları birliğince görevlendirilecek birer
üyeden oluşan merkez komisyonuna imza karşılığında verilir. Merkez
komisyonu kendilerine tebliğ edilen kararları onbeş gün içinde
inceler ve inceleme sonucu belirlenen değerleri ilgili takdir
komisyonuna geri gönderir. Merkez komisyonunca farklı değer
belirlenmesi halinde bu değerler ilgili takdir komisyonlarınca
yeniden takdir yapılmak suretiyle dikkate alınır.
Takdir
komisyonlarının bu kararlarına karşı kendilerine karar tebliğ
edilen daire, kurum, teşekküller ve ilgili mahalle ve köy
muhtarlıkları onbeş gün içinde ilgili vergi mahkemesi nezdinde
dava açabilirler. Vergi mahkemelerince verilecek kararlar aleyhine
onbeş gün içinde Danıştaya başvurulabilir.
Kesinleşen asgari
ölçüde arsa ve arazi birim değerleri, ilgili belediyelerde ve
muhtarlıklarda uygun bir yere asılmak suretiyle tarh ve tahakkukun
yapıldığı yılın başından Mayıs ayı sonuna kadar ilân edilir.
Bakanlar Kurulu bu
fıkrada yer alan dört yıllık süreyi sekiz yıla kadar artırmaya
veya iki yıla kadar indirmeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm uyarınca
2005 yılında takdir komisyonlarınca asgari ölçüde arsa ve arazi
metrekare birim değerlerinin karara bağlanarak, en geç Haziran ayı
sonuna kadar ilgili yerlere imza karşılığında verilmesi
gerekmektedir.
3. Arsa Takdirleri;
Arsalar ve arsa
sayılan parsellenmemiş araziler için 2006 yılına ait emlak vergi
değeri ilgili belediyelerce, takdir komisyonları tarafından her
mahalle ve arsa sayılan parsellenmemiş araziyi sınırları
içerisinde bulunduran her köy için cadde, sokak veya değer
bakımından farklı bölgeler itibariyle takdir olunan birim
değerlere göre hesaplanacaktır. Turistik bölgelerde, valilerce
tespit edilecek pafta, ada veya parsellere ait 2006 yılı emlak
vergisi değerinin hesabı da bu esasa göre yapılacaktır.
4. Arazi Takdirleri;
Araziler için 2006
yılına ait emlak vergi değeri ilgili belediyelerce, takdir
komisyonları tarafından her il veya ilçe için arazinin cinsi
(kıraç, taban ve sulak) itibariyle takdir olunan metrekare birim
değerlerine göre hesaplanacaktır.
5. Arsa ve arazilere ait asgari ölçüde birim değerlerinin tespiti
Vergi Usul Kanunu gereğince kurulan takdir komisyonlarınca
yapılacaktır.
6. Arsalara ait
takdir komisyonu, 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun 72’nci
maddesinin ikinci fıkrası uyarınca;
a) Belediye başkanı
veya tevkil edeceği bir memur (Başkan),
b) İlgili
belediyeden yetkili bir memur,
c) Tapu sicil müdürü
veya tevkil edeceği bir memur,
d) Ticaret odasınca
seçilmiş bir üye,
e) İlgili mahalle
veya köy muhtarından,
kurulur.
7. Arazilere ait
Takdir Komisyonu, 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun 72’nci
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
a) Vali (Başkan),
b) Defterdar,
c) Tarım ve
Köyişleri Bakanlığı il müdürü,
d) İl
merkezlerindeki ticaret odasından seçilmiş bir üye,
e) İl
merkezlerindeki ziraat odasından seçilmiş bir üyeden,
kurulur.
8. 213 sayılı Vergi
Usul Kanununun mükerrer 49’uncu maddesinin (b) fıkrasının ikinci
bendi hükmüne göre, büyükşehir belediyesi bulunan illerde arsa ve
araziye ait takdir komisyonu kararlarını inceleyecek Merkez
Komisyonu ise;
a) Vali veya vekalet
vereceği memurun başkanlığında,
b) Defterdar veya
vekalet vereceği memur,
c) Vali tarafından
görevlendirilecek tapu sicil müdürü,
d) Ticaret odasınca
görevlendirilecek bir üye,
e) Serbest
muhasebeci mali müşavirler odasınca görevlendirilecek bir üye,
f) Esnaf ve
sanatkarlar odaları birliğince görevlendirilecek bir üyeden,
kurulur.
ARSALARA AİT
TAKDİRLERDE UYULACAK ESASLAR
9. Arsa takdirleri,
arsalara ait takdir komisyonu tarafından yapılacaktır.
10. Asgari ölçüde
birim değer tespiti, arsalar ile arsa sayılan parsellenmemiş
araziler için yapılacaktır.
Arsalara ait asgari
ölçüde birim değerlerinin tespiti mahalleler ve arsa sayılacak
parsellenmemiş araziyi sınırları içinde bulunduran köyler
itibariyle yapılacaktır. Her mahalle veya köyün cadde, sokak yahut
değer bakımından farklı bölgeleri için ayrı ayrı değer tespit
edilecektir.
11. Turistik
bölgelerde, değeri emsallerine nazaran yüksek bulunan pafta, ada
veya parseller müstakilen değerlemeye tabi tutulacaktır. Bu gibi
yerlerde; cadde, sokak veya değer bakımından farklı bölgeler için
yapılacak takdirlerin, söz konusu pafta, ada veya parsellerin
dışında kalan bölümler için geçerli olacağı tabiidir.
12. Turistik
bölgelerde, hangi pafta, ada veya parsellerin müstakilen
değerlemeye tabi tutulacağı ilgili valilerce tespit edilecektir.
13. Arsalara ait
asgari ölçüde birim değer takdirleri cadde ve sokaklar itibariyle
yapılacaktır. Arsa sayılacak parsellenmemiş araziye ait asgari
ölçüde birim değer takdirleri ise, değer bakımından farklı
bölgeler itibariyle gerçekleştirilecektir.
Değer bakımından
farklı bölge deyimi, her mahalle veya her köy sınırları içinde
bulunan arsa sayılacak parsellenmemiş arazilerin değerlerindeki
farklılıklara göre gruplara ayrılmasını ifade etmektedir.
14. Değer bakımından
farklı bölgelerin tespitinde aşağıda belirtilen hususlar dikkate
alınacaktır.
a) Değeri birbirine
eşit veya çok yakın olan (aynı veya benzer vasıfta bulunan) yerler
bir bölge olarak belirlenecektir. Bu bölgelerin geniş veya dar
olmasını, değerleri arasındaki farklılıklar tayin edecektir.
b) Kesin zorunluluk
bulunmadıkça bu bölgelerin çok dar veya çok geniş olarak
belirlenmesinden kaçınılacaktır.
c) Değerler
arasındaki farklılıkların tespitinde; bu yerlerin genel kullanış
biçimleri, başlıca bölge tipleri, bölgelerin nüfus ve yapı
yoğunlukları, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri, iş
yeri merkezlerine ve meskun yerlere uzaklık ve yakınlıkları,
ulaşım durumu, su, elektrik, doğalgaz ve kanalizasyon gibi alt
yapı hizmetlerinin gelmiş olup olmadığı, imar planlarındaki durumu
ile topografik durumu dikkate alınacaktır.
d) Cadde veya sokak
teşekkül etmiş bulunan yerlerde, bu cadde ve sokaklar farklı bölge
olarak kabul edilecektir. Cadde veya sokakların dışında kalan
yerler ise ayrıca farklı bölgelere ayrılacaktır.
e) Cadde veya sokak
teşekkül etmemiş olan yerler farklı bölgelere ayrılırken,
mükellefler tarafından kolayca bilinip öğrenilebilmesi bakımından
bu bölgelerin tapu kayıtlarında belirlenen mevkiler veya halk
arasında maruf ve meşhur olan mevkiler itibariyle tespit
edilmesine özen gösterilecektir.
f) Bu bölgeler
birbirine bitişik olan arazi parçaları itibariyle tespit edilecek,
ayrı ayrı yerlerde bulunan arazi parçalarının bir bölge olarak
tespiti yoluna gidilmeyecektir.
g) Tapuda kayıtlı
olan ve kadastrosu yapılmış bulunan yerlerde, bu bölgelerin
sınırları içinde bulunan pafta ve ada numaraları takdir komisyonu
kararlarında mutlaka gösterilecek, aynı ada birden fazla farklı
bölge içinde yer almayacaktır. Ancak, bir paftada bulunan arazi
parçalarının (adaların) iki veya daha ziyade farklı bölgede yer
alması mümkündür.
h) Kadastrosu
yapılmamış olan yerlerde yapılacak değer bakımından farklı bölge
tespitlerinde, bu bölgelerin mevki isimlerinin belirtilmesi
yanında, varsa tabii sınırları da takdir komisyonu kararlarında
gösterilecektir.
i) Bataklık veya
kayalık gibi özellik arz eden arazilerin bulunduğu yerlerin ayrı
bir farklı bölge olarak tespiti de mümkün olabilecektir.
j) Değer bakımından
farklı bölgelerin tespitinde, imar planlarından, halihazır
haritalardan, kadastral haritalardan, çevre düzeni plan ve
haritalarından, ilgili kuruluşlardaki diğer bilgi ve belgelerden
faydalanılacaktır.
15. Hangi arazilerin
arsa sayılacağı 1.1.1983 tarihinden itibaren yürürlüğe giren
83/6122 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "Arsa Sayılacak
Parsellenmemiş Arazi Hakkında Karar"(1)
da belirtilmiştir. Bu hususta ayrıca, 16 Seri Numaralı Emlak
Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde(2)
yer alan açıklamaların da dikkate alınacağı tabiidir.
16. İdari bakımdan
köy sınırları içinde bulunan bazı yerler, imar uygulaması
açısından belediye mücavir alanlarının içine girebilmektedir.
Buralarda bulunan ve "Arsa Sayılacak Parsellenmemiş Arazi Hakkında
Karar" uyarınca arsa sayılan yerler için, her köy itibariyle
yukarıdaki esaslara göre ayrı ayrı tespit yapılması gerekmektedir.
17. 83/6122 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı eki "Arsa Sayılacak Parsellenmemiş Arazi
Hakkında Karar”ın (c) bendi uyarınca arsa sayılan "Belediye ve
mücavir alan sınırları dışında olup da konut, turistik veya sınai
tesis yapılmak amacıyla, her ne şekilde olursa olsun parsellenen
ve tapuya bu yolda şerh verilen arazi ve arazi parçaları" ile
anılan kararın (d) bendi uyarınca arsa sayılan "Belediye ve
mücavir alan sınırları dışında olup da deniz, nehir, göl ve ulaşım
yolları kenarında veya civarında bulunması veya sınai veya
turistik önemi yahut hızlı şehirleşme faaliyetleri dolayısıyla ve
İmar ve İskan Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kurulu Kararı
ile belirlenen alanların sınırları içinde, imar planı ile iskan
sahası olarak ayrılan yerlerdeki arazi ve arazi parçaları" için de
her köy itibariyle yukarıda belirtilen esaslara göre ayrı ayrı
tespit yapılacaktır.
18. Yukarıda
sayılanlar dışında kalan ve köy sınırları içinde bulunan mahaller
için herhangi bir tespit yapılmayacaktır.
19. Asgari ölçüde
arsa birim değer tespitleri, Emlak Vergisi Kanununun 31’nci
maddesinde yer alan normlardan ve bu maddeye göre hazırlanmış
bulunan Emlak Vergisine Matrah Olacak Vergi Değerlerinin Takdirine
İlişkin Tüzük(3)
hükümleri (Tüzük madde 26, 29, 30, 31, 32) ile mümkün olduğu
ölçüde bilirkişiden de yararlanılarak, ilgili cadde, sokak veya
değer bakımından farklı bölgelerdeki arsa bedellerinden metrekare
fiyatı en düşük olanlar nazara alınmak suretiyle
gerçekleştirilecektir.
20. Asgari ölçüde
değer tespitinde esas olan her bir cadde, sokak veya değer
bakımından farklı bölgedeki tüm arsalar için tek bir değer tespit
edilmesidir. Ancak, turistik bölgelerde Valilerce tespit edilecek
parseller için ayrı değer tespiti yapılabilecektir.
21. Takdir
komisyonlarınca; ilgili cadde, sokak veya değer bakımından farklı
bölgeler ile turistik bölgelerde ilgili valilerce tespit edilecek
pafta ve adalarda metrekare değeri en düşük olan arsaların,
turistik bölgelerde parsel itibariyle yapılacak takdirlerde ilgili
parsellerin takdirin yapıldığı tarihteki asgari ölçüde metrekare
birim değeri tespit edilecektir. Asgari ölçüde arsa metrekare
birim değer tespiti, bu Genelgenin 14/c ve 19’uncu maddelerinde
yer alan açıklamalar dikkate alınarak yapılacaktır.
22. Bir cadde veya
sokağın, birden fazla mahalle veya köy sınırları içinde yer alması
halinde, söz konusu cadde veya sokakların her mahalle yahut köy
sınırları içinde bulunan bölümleri için ayrı ayrı asgari ölçüde
birim değer tespiti yapılacağı tabiidir.
23. Bir cadde veya
sokağın birden çok mahallenin sınırını teşkil etmesi halinde, bu
cadde veya sokak her mahalle bakımından takdire konu edilecektir.
24. Bir cadde veya
sokağın bir tarafının bir belediyeye, diğer tarafının ise başka
belediyeye ait olması halinde, farklı takdir komisyonlarınca
yapılacak takdirlerde ortaya çıkabilecek değer farklılıklarını en
aza indirmek ve vatandaşların mağduriyetini önlemek bakımından,
takdir komisyonları arasında gerekli eşgüdümün sağlanarak
olabildiğince uyumsuzlukların giderilmesine çalışılacaktır.
25. Takdir
komisyonlarınca tespit edilecek asgari ölçüdeki arsa metrekare
birim değerleri dört yıl süreyle (Bakanlar Kurulu’nca dört yıllık
takdir süresi uzatılmadığı veya kısaltılmadığı takdirde) geçerli
olacaktır. Ancak, vergi değerini tadil eden sebeplerin bulunması
nedeniyle mükellefiyet tesisi gereken hallerde vergi değerinin
hesabında, söz konusu değerler gelecek yıllarda emlak vergisindeki
yıllık artış oranı olan yeniden değerleme oranının yarısı
nispetinde artırılarak dikkate alınacağından, değer tespiti
yapılırken ileriye yönelik muhtemel değer artış ve azalışı gibi
faktörler üzerinde durulmayacaktır. Buna göre, takdirler, takdir
işlemlerinin yapıldığı tarihteki (2005 yılındaki) cadde, sokak
veya değer bakımından farklı bölgedeki en düşük değerli arsanın
asgari ölçüdeki birim değerine göre gerçekleştirilecektir.
26. Tespitler
mutlaka metrekare esasına göre yapılacak, dönüm veya hektar gibi
ölçü birimleri kullanılmayacaktır.
27. Mahalle ve
köylerin sınırları, her muhtarlığın mülki idare açısından yetki ve
sorumluluğunda bulunan bölge esas alınarak belirlendiğinden, bu
hususa açıklık getirilmesi ve herhangi bir karışıklığa meydan
verilmemesi için öncelikle bunların haritaları temin edilecek, bu
sınırlar esas alınarak tespitler gerçekleştirilecektir.
28. Belediye ve
mücavir alan sınırları ilgili belediyelerden öğrenilecek, bu
sınırların plan ve haritalarda gösterilmesi sağlanacaktır.
29. 83/6122 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı eki Kararın 1’inci maddesinin (c) ve (d)
bentlerine göre arsa sayılan araziye ait bilgi ve belgeler,
valiliklerden temin edilecektir.
30. Her mahalle ve
köy için ayrı ayrı takdir komisyonu kararı verilecek, takdir
komisyonu kararlarında cadde, sokak veya değer bakımından farklı
bölgeler ekli (Ek: 1) listedeki esaslar dikkate alınarak alfabetik
sıra dahilinde gösterilecektir.
ARAZİLERE AİT
TAKDİRLERDE UYULACAK ESASLAR
31. Arazi
takdirleri, arazilere ait takdir komisyonu tarafından
yapılacaktır.
32. Araziye ait
asgari ölçüde birim değerlerinin tespiti her ilde, il çapında veya
ilçeler itibariyle yapılacaktır. Tespitlerin il itibariyle mi
yoksa ilçeler itibariyle mi yapılacağına, ilin tamamındaki
arazinin vasıfları ve ilçeler itibariyle gösterdiği değer
farklılıkları dikkate alınarak takdir komisyonlarınca karar
verilecektir.
33. Araziye ait
asgari ölçüde birim değer takdirleri her ilin tamamı veya her bir
ilçe (merkez ilçeler dahil) için arazinin cinsi (kıraç, taban ve
sulak) itibariyle gerçekleştirilecektir.
34. Arazi cinsinin
belirlenmesinde esas alınacak özellikler aşağıdaki şekilde tespit
olunacaktır.
a) Kıraç Arazi:
Bariz olarak civardan yüksekte bulunan, meyilli ve sulanmayan
arazidir. Yıllık yağış miktarı yeterli ve yağış dağılımı uygun
olmayan düz ve düze yakın, nadas sistemiyle kültür bitkileri
yetiştirilmesi mümkün olan ve sulanmayan arazi de kıraç sayılır.
b) Taban Arazi:
Yağışların ve akarsuların toplandığı taban konumunda
(pozisyonunda) genellikle düz ve düze yakın meyilde ve iyi,
kifayetsiz ve fena drenaj şartlarındaki arazidir.
c) Sulak Arazi:
Kıraç ve taban arazilerden sulananlara sulak arazi denir.
35. Araziye ait
asgari ölçüde birim değerlerinin tespitleri, Emlak Vergisi
Kanununun 31’inci maddesinde yer alan normlardan ve bu maddeye
göre hazırlanmış bulunan Emlak Vergisine Matrah Olacak Vergi
Değerlerinin Takdirine İlişkin Tüzük hükümleri (Tüzük Madde: 33,
34, 35, 40, 41, 42, 43, 44, 45) ile mümkün olduğu ölçüde
bilirkişiden de yararlanılarak, ilgili il veya ilçede bulunan
kıraç, taban ve sulak arazi itibariyle her arazi cinsi için bu
arazi bedellerinden metrekare fiyatı en düşük olanlar nazara
alınmak suretiyle gerçekleştirilecektir. Buna ilişkin örnek
aşağıda yer almaktadır.
Örnek:
Asgari ölçüde arazi m2 birim değeri (YKr)
36. Takdir
komisyonlarınca tespit edilecek asgari ölçüdeki arazi birim
değerleri dört yıl süreyle (Bakanlar Kurulu’nca dört yıllık takdir
süresi uzatılmadığı veya kısaltılmadığı takdirde) geçerli
olacaktır. Ancak, vergi değerini tadil eden sebeplerin bulunması
nedeniyle mükellefiyet tesisi gereken hallerde vergi değerinin
hesabında, söz konusu değerler gelecek yıllarda emlak vergisindeki
yıllık artış oranı olan yeniden değerleme oranının yarısı
nispetinde artırılarak dikkate alınacağından, değer tespiti
yapılırken ileriye yönelik muhtemel değer artış ve azalışı gibi
faktörler üzerinde durulmayacaktır. Buna göre takdirler, takdir
işlemlerinin yapıldığı tarihteki (2005 yılındaki) kıraç, taban ve
sulak arazinin asgari ölçüdeki birim değerine göre
gerçekleştirilecektir.
37. Tespitler
mutlaka metrekare esasına göre yapılacak, dönüm veya hektar gibi
ölçü birimleri kullanılmayacaktır.
TAKDİR KOMİSYONLARINCA
YAPILACAK İŞLER
38. Oluşturulacak
arsalara ait takdir komisyonları asgari ölçüdeki arsa metrekare
birim değerlerini en kısa zamanda tespit edeceklerdir. Arsalara
ilişkin takdir komisyonu kararları mutlaka gerekçeli olacak ve 7
örnek halinde yazılacaktır. Ticaret ve ziraat odası bulunmayan
yerlerde karar sayısı 5, bunlardan sadece biri bulunan yerlerde
karar sayısı 6 örnek olacaktır. Bu tespitlere ilişkin olarak
hazırlanacak kararın aslı kararı veren komisyonda dosyalanacak,
iki örneği ilgili belediyeye, bir örneği Defterdarlıklara (Gelir
Müdürlükleri), birer örneği ise takdirin ilgili bulunduğu il veya
ilçe merkezlerindeki ticaret odalarına, ziraat odalarına, ilgili
mahalle veya köy muhtarlıklarına en geç 30 Haziran 2005 tarihine
kadar tevdi edilecektir.
Büyükşehir
belediyesi bulunan illerde arsalara ait takdir komisyonu kararları
en geç 1 Haziran 2005 tarihinde imza karşılığında merkez
komisyonuna verilecektir. Merkez komisyonunca farklı değer
belirlenmesi nedeniyle yeniden yapılan takdirlere ilişkin kararlar
en geç 30 Haziran 2005 tarihinde yukarıdaki paragrafta belirtilen
yerlere imza karşılığında verilecektir.
Merkez komisyonunca
onaylanan takdir komisyonu kararları ise derhal ilgili kişi ve
kuruluşlara imza karşılığında verilecektir.
39. Oluşturulacak
arazilere ait takdir komisyonları asgari ölçüdeki arazi metrekare
birim değerlerini en kısa zamanda tespit edeceklerdir. Arazilere
ilişkin takdir komisyonu kararları da gerekçeli olacak aslı,
kararı veren komisyonda dosyalanacak ve kararın birer örneği il
merkezlerindeki ticaret ve ziraat odaları ile ilde mevcut (ilçeler
ve beldeler dahil) belediyelere en geç 30 Haziran 2005 tarihine
kadar verilecektir. Bu durumda komisyon kararının ilde mevcut
belediye sayısından 3 örnek fazla olarak düzenlenmesi
gerekmektedir.
Büyükşehir
belediyesi bulunan illerde arazilere ait takdir komisyonu
kararları en geç 1 Haziran 2005 tarihinde imza karşılığında merkez
komisyonuna verilecektir. Merkez komisyonunca farklı değer
belirlenmesi nedeniyle yeniden yapılan takdirlere ilişkin kararlar
en geç 30 Haziran 2005 tarihinde yukarıdaki paragrafta belirtilen
yerlere imza karşılığında verilecektir.
Merkez komisyonunca
onaylanan takdir komisyonu kararları ise derhal ilgili kişi ve
kuruluşlara imza karşılığında verilecektir.
40. Kadastro
görmemiş veya imar planı yapılmamış yerler için yetkili teknik
elemanlara çizdirilecek krokilerden de yararlanılacaktır.
41. Cadde ve
sokakların tespitinde belediyelerden ve gerekli görülen hallerde
ilçe seçim kurullarından da bilgi alınması yoluna gidilecektir.
42. Takdirin
yapılmasında faydalanılacak olan kadastral haritalar, hali hazır
haritalar, çevre düzeni haritaları ve imar planları; belediyeler
veya belediyeler vasıtasıyla İller Bankası bölge müdürlükleri,
tapu sicil müdürlükleri, valilikler ve diğer ilgili kuruluşlardan
süratle temin edilecektir.Takdir işlemleri yapılırken gerekli olan
hallerde teknik elemanlardan da faydalanılacaktır.
43. Takdir komisyonu
kararları, Vergi Usul Kanununun mükerrer 49’uncu maddesinin (b)
bendinde yer alan dava açma süresini ve yerini de içerecek bir
yazı ile ilgililere tebliğ edilecek, tebliğlerin memur eliyle
yapılması sağlanacaktır.
44. Bir mahallenin
veya köyün birden fazla belediyenin yetki alanına girmesi halinde,
bu mahalle veya köye ait takdir işlemi, mahalle veya köyün alan
itibariyle büyük bölümünü yetki alanı içerisinde bulunduran
belediyenin takdir işlerine bakan komisyonca yapılacaktır. Ayrıca
bu tür kararlar başka belediyeleri de ilgilendirdiğinden, kararın
tasdikli birer örneği ilgili belediyelere gönderilecektir.
45. Takdir komisyonu
kararlarında ismi değişen mahalle, cadde ve sokakların yeni
isimlerinin karşısına, eski isimleri de yazılacaktır.
46. Asgari ölçüde
arsa ve arazi metrekare birim değerlerine ilişkin genel takdirin
2005 yılında yapılması nedeniyle emlak (bina ve arazi) vergisi
tarh ve tahakkukunun 2006 yılının Ocak ve Şubat aylarında
yapılmasının zorunlu olduğu hususu göz önünde bulundurularak,
takdir komisyonlarınca asgari ölçüde arsa ve arazi birim değer
tespitlerinin önceki maddelerdeki açıklamalara göre yapılması ve
bu tespitlerin, en geç 30 Haziran 2005 tarihine kadar ilgili
yerlere tevdi edilmesi gerekmektedir.
BELEDİYE VE
DEFTERDARLIKLARCA YAPILACAK İŞLER
47. Belediyeler
tarafından yetki alanı içinde bulunan mahalle ve köy isimlerinin
alfabetik sırasına göre ekteki liste (Ek: 1) eksiksiz ve beş örnek
olarak düzenlenecek, bir örneği ilgili muhtarlığa gönderilecek,
bir örneği belediyenin ilana mahsus yerlerine 2006 yılının Mayıs
ayı sonuna kadar asılacak, diğer bir örneği ise dosyalanacaktır.
Listenin kalan iki örneği, dava açma süresinin bitimini takip eden
15 gün içinde defterdarlığa gönderilecektir. Dava dilekçelerinin
belediyelere gelmesinde gecikme olabileceği ihtimali göz önünde
bulundurularak, takdir komisyonu kararlarına karşı dava açılıp
açılmadığı dava açmaya yetkili olanlardan ve gerekirse ilgili
vergi mahkemelerinden görüşmelerle (şifahi) en kısa sürede
öğrenilecektir.
48. Yukarıdaki
maddeye göre hazırlanacak listede, başka belediyelerden alınan
karar örneklerinde yer alan cadde, sokak ve değer bakımından
farklı bölgelere (turistik bölgelerde pafta, ada veya parsellere)
ait bilgiler ve değerler de yer alacak, ayrıca listenin açıklama
bölümüne kararın hangi belediyeden alındığı yazılacaktır.
Defterdarlıklarca bu açıklamalar titizlikle dikkate alınarak,
hazırlanacak kitaplarda ilgili bilgilerin mükerrer olarak yer
alması önlenecektir.
49. Genelgenin
47’nci maddesinde, muhtarlığa gönderileceği bildirilen listenin
Vergi Usul Kanununun mükerrer 49’uncu maddesindeki "uygun bir yere
asılmak suretiyle 2006 yılının Mayıs ayı sonuna kadar ilan
edilmesi" hükmünü hatırlatır bir yazı ile tevdi edilmesi
gerekmektedir.
50. Defterdarlıklar,
kendilerine gönderilen takdir komisyonu kararları ve listelere
dayanarak o ile ait tüm ilçelere ilişkin takdirleri ihtiva edecek
bir kitap hazırlayacaklardır. Yeteri kadar bastırılacak olan bu
kitabın 15 adedi ile bu bilgileri manyetik ortamda içeren
bilgisayar disketleri en geç 20 Ekim 2005 tarihine kadar Maliye
Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğüne gönderilecektir
51. Önceki
takdirlerde verilen takdir komisyonu kararlarına karşı açılan
davalar üzerine Danıştay'ca takdir komisyonu kararlarının
gerekçeli olmadığı, en düşük değerli arsa veya arsaların değerinin
dikkate alınmadan karar verildiği, bilirkişi incelemesi
yaptırılmadığı veya yaptırılan bilirkişi incelemelerinin yetersiz
olduğu, takdirler sırasında Emlak Vergisine Matrah Olacak Vergi
Değerlerinin Takdirine İlişkin Tüzük hükümlerinin dikkate
alınmadığı belirtilerek, bu durumdaki takdir komisyonu kararları
ya iptal edilmiş ya da bu kararları iptal eden vergi mahkemesi
kararları tasdik edilmiştir.
Belirtilen bu
durumların yeniden meydana gelmemesi için takdirlerin yapılmasında
gereken titizlik gösterilecektir.
TAKDİR KOMİSYONU
KARARLARININ DAVA KONUSU OLMASI
HALİNDE YAPILACAK
İŞLEMLER
52. Vergi Usul
Kanununun mükerrer 49/b maddesi hükmü gereğince, takdir komisyonu
kararlarına karşı 15 günlük süre içinde ilgili daire, kuruluş ve
muhtarlıklarca ilgili vergi mahkemeleri nezdinde dava açılabilecek
ve vergi mahkemesi kararlarına karşı da 15 gün içinde Danıştay'a
başvurulabilecektir. Aynı maddenin (c ) fıkrasında, “... Danıştay
ve vergi mahkemelerinde dava açılması halinde, davalının onbeş gün
içinde vereceği tek savunma ile dosya tekemmül etmiş sayılır.
Danıştay ve vergi mahkemelerince bu davalar, dosyanın tekemmül
ettiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde karara bağlanır.”
hükmü yer almaktadır.
Takdir komisyonu
kararlarına karşı dava açılmış olup olmamasına göre yapılacak
işlemler aşağıda belirtilmiştir:
a) Takdir komisyonu
kararları aleyhine vergi mahkemeleri nezdinde dava açılmamış ise,
takdir edilen değerler kesinleşecektir.
b) Takdir komisyonu
kararlarına karşı vergi mahkemeleri nezdinde dava açılmakla
beraber esasa ilişkin bir karar verilmedikçe takdir komisyonu
kararlarının uygulanmasına devam edilecektir.
c) Açılan davalar
sonucu vergi mahkemelerince takdir komisyonu kararının iptali
yolunda karar verilmiş olması halinde;
- İlgili valilerce
Danıştay nezdinde temyiz konusu yapılması uygun görülmeyen
kararlar için takdir komisyonlarının derhal toplanarak yeni bir
karar vermesi,
- İlgili valilerce
Danıştay nezdinde temyiz konusu yapılması uygun görülen vergi
mahkemesi kararları için 2577 sayılı Kanunun 28’inci maddesinin
bir numaralı fıkrası uyarınca gecikmeksizin işlem tesis edilmesi,
bu sürenin hiç bir şekilde 30 günü geçmemesi, bu süre içerisinde
vergi mahkemesi kararları göz önünde bulundurulmak suretiyle
takdir komisyonlarınca yeniden takdir yapılması,
gerekmektedir.
Yeniden yapılacak
takdirlerle ilgili takdir komisyonu kararları gerekçeli olacak ve
gerekçede asgari ölçüdeki arsa m2 birim değerlerinin vergi
mahkemesi kararı dikkate alınarak belirlendiği açıklanacaktır.
d) Vergi
mahkemesince takdir komisyonu kararları üzerine kısmen iptal,
kısmen tastik kararı verilmesi halinde, kararın iptal edilen kısmı
için yukarıdaki (c) bendinde belirtilen açıklamalara göre işlem
yapılacaktır.
Bu durumda takdir
komisyonları sadece iptal edilen değerler hakkında karar
vereceklerdir.
Takdir komisyonu
kararlarının tasdik edilen kısmının uygulanmasına devam
edilecektir.
53. Yargı kararları
üzerine takdir komisyonlarınca yeniden verilen kararlar ile daha
evvel verilen kararlardan kesinleşenler, belediye ve
muhtarlıklarda ilana mahsus yerlere asılmak suretiyle 2006 yılının
Mayıs ayı sonuna kadar mükelleflere duyurulacaktır.
54. Vergi mahkemesi
kararları üzerine yeniden takdir edilen değerlerin Danıştay’dan
nihai karar alınıncaya kadar uygulanmasına devam edilecektir.
55. Takdir
komisyonlarınca yeniden verilecek kararlar üzerine ilgililerce
vergi mahkemesine başvurulması halinde, bu mahkemelerce verilecek
kararlara karşı Danıştay nezdinde dava açılabilmesi için
genelgenin bu maddesi ile 52’nci maddesindeki açıklamalar da
dikkate alınarak ilgili valilerden muvafakat talep edilecektir.
56. Vergi
mahkemeleri veya Danıştay nezdinde dava açılması halinde, bu
mercilerden kararların süratle alınmasını temin etmek için
belediyeler, savunma ve dava dilekçelerinin adı geçen mercilere
mümkün olan en kısa süre içinde ulaştırılmasını sağlayacaklardır.
57. Takdir komisyonu
kararlarına karşı açılacak davalarda muhatap, karara iştirak eden
belediye olacaktır. Danıştay'ın kesin kararı (veya vergi
mahkemesinin kesinleşen kararı) başka belediyeleri de
ilgilendirdiği takdirde, kararın birer örneği ilgili belediyelere
gönderilecektir. Bu kararın örneğini alan belediyelerce, kendi
listesinin açıklama bölümüne bu genelgenin 48’inci maddesinde
belirlenen hususlar not edildikten sonra karar dosyalanacak
ayrıca, bir yazı ile durum defterdarlığa bildirilecektir.
58. Yargı mercileri
kararlarına göre kesinleşen asgari ölçüde arsa birim değerleri
aylık dönemlerle defterdarlıklara bildirilecek, defterdarlıklar
bunları ek listeler halinde diğer defterdarlıklara ve Maliye
Bakanlığına göndereceklerdir.
59. Vergi mahkemesi
kararı uyarınca takdir komisyonu tarafından yeniden belirlenen
değerler nazara alınarak tahakkuk ettirilen emlak vergisi; yargı
kararının temyiz edilmesi halinde, Danıştay kararına göre
kesinleşen birim değerler dikkate alınmak suretiyle
düzeltilecektir.
DİĞER HUSUSLAR
60. Vergi Usul
Kanununun mükerrer 49’uncu maddesinin (d) fıkrasında, arsalara ait
asgari ölçüde birim değer tespitlerine ilişkin süreyi gerektiği
ölçüde kısaltma konusunda Bakanlığımıza yetki verilmiştir.
Bu yetki, elde
olmayan herhangi bir nedenle, asgari ölçüde birim değer tespiti
yapılmamış olan yerlerin takdir dışı kalmamasını sağlamaya yönelik
bulunmaktadır.
Takdir komisyonları,
takdire konu edilmesi gereken herhangi bir yerin takdir dışı
kalmaması için gereken titizliği göstereceklerdir. Ancak elde
olmayan sebeplerle takdir dışı kalan bir yerin tespit edilmesi
halinde; bir yandan ilgili yerin takdir işlemi derhal
gerçekleştirilecek, diğer yandan olay en kısa sürede faksta
kullanılmak suretiyle Bakanlığımıza intikal ettirilecektir.
61. Tespitlerin
süresinde ve sağlıklı olarak tamamlanabilmesi için takdir
komisyonlarına gerekli olan her türlü araç, gereç ve personel
yardımı ivedilikle yapılacak ve konu valiliklerce yakından
izlenecektir.
62. Bu genelgede
belirtilen işlemlerin süresinde tamamlanması zorunlu
bulunduğundan, bu sürelere riayet etmeyen görevli ve sorumlular
hakkında valiliklerce gerekli tedbir alınacak ve müeyyide
uygulanacaktır.
Bilgi edinilmesini
ve gereğinin buna göre ifasını önemle rica ederim.
(1)
11.03.1983 gün ve 17984 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(2)
13.07.1984 gün ve 18447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(3)
15.03.1972 gün ve 14129 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Bu
Tüzükte yapılan değişiklik ise 02.12.1982 gün ve 17886 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
|
 |
Kemal UNAKITAN |
|
 |
Maliye Bakanı |
EK 1 :
ARSALARA AİT ASGARİ
ÖLÇÜDE M2 BİRİM DEĞER CETVELİ
EK 2 :
EK. 1 CETVELİN
DÜZENLENMESİ İLİŞKİN ÖRNEK
|