|
T.C.
MALİYE
BAKANLIĞI
Gelirler
Genel Müdürlüğü
Gelir
Vergisi Sirküleri/29
|
Konusu
|
: 5216 Sayılı Kanunun Geçici 2 nci Maddesinin Basit Usulde
Vergilendirilen
Mükellefler Yönünden Açıklanması
|
|
Tarihi
|
: 13/01/2005
|
|
Sayısı
|
: GVK- 29 /2005-1 /Basit Usulde Vergilendirme - 4
|
|
İlgili olduğu maddeler
|
: GVK- Madde 46, 51
|
|
İlgili olduğu kazanç türleri
|
: Ticari Kazanç
|
1. Giriş
10/07/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun(1)
geçici 2 nci maddesine göre, büyükşehir belediye hudutları içinde kalmış
bulunan yerlerde, 95/6430 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında(2)
belirtilen faaliyetlerde bulunan mükelleflerin basit usulde vergilendirilip
vergilendirilmeyeceğine ilişkin açıklamalar bu sirkülerin konusunu oluşturmaktadır.
2-
Yasal Düzenlemeler
5216 sayılı
Büyükşehir Belediyesi Kanununun geçici 2 nci maddesinin ilk üç fıkrasında “Bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte; büyükşehir belediye sınırları, İstanbul ve
Kocaeli ilinde, il mülkî sınırıdır. Diğer büyükşehir belediyelerinde, mevcut
valilik binası merkez kabul edilmek ve il mülkî sınırları içinde kalmak şartıyla,
nüfusu birmilyona kadar olan büyükşehirlerde yarıçapı yirmi kilometre, nüfusu
birmilyondan ikimilyona kadar olan büyükşehirlerde yarıçapı otuz kilometre, nüfusu
ikimilyondan fazla olan büyükşehirlerde yarıçapı elli kilometre olan dairenin
sınırı büyükşehir belediyesinin sınırını oluşturur.
Bu sınırlar
içerisinde kalan ilçeler büyükşehir ilçe belediyeleri, beldeler büyükşehir
ilk kademe belediyeleri haline gelir. Bu belediyeler hakkında bu Kanun ile
Belediye Kanununun belediyelerin tüzel kişiliklerinin kaldırılmasına veya başka
bir belediyeye katılmasına ilişkin hükümleri uygulanmaz.
Bu sınırlar
içinde kalan köylerin tüzel kişiliği sona ererek mahalleye dönüşür. Bu şekilde
oluşan mahallelerin katılacağı ilçe veya ilk kademe belediyesi, büyükşehir
belediye meclisince belirlenir. Orman köylerinin tüzel kişiliği devam eder.”
hükmü yer almaktadır.
Gelir
Vergisi Kanununun basit usulün hududunun açıklandığı 51 inci maddesinde basit
usulden faydalanamayacaklar sayılmış olup, maddenin 12 numaralı bendinde yer
alan yetki çerçevesinde, Bakanlar Kurulunun 12/01/1995 tarih ve 95/6430 sayılı
Kararı ile büyükşehir belediyesi olan illerin (Erzurum, Diyarbakır ve Sakarya
hariç) mücavir alan sınırları da dahil olmak üzere büyükşehir belediye sınırları
içinde Kararnamede belirtilen faaliyetleri yapan mükellefler, 01/05/1995
tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirme kapsamına alınmıştır.
Büyükşehir
Belediyesi Kanunu ile büyükşehir belediye sınırları içine alınan yerlerde,
95/6430 sayılı Kararnamede belirtilen faaliyetleri yapan mükelleflerin
01/01/2005 tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirilmeleri gerektiği,
253 Seri No.lu Gelir Vergisi Tebliğinde(3) açıklanmıştır.
Ancak
20/12/2004 tarihli ve 2004/8269 sayılı Kararname’nin Eki Karar(4) ile “12/01/1995
tarihli ve 95/6430 sayılı Kararname’nin eki Karar’ın 1 inci maddesinin
birinci fıkrasında yer alan parantez içi hüküm “Erzurum, Diyarbakır, Sakarya
ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile büyükşehir belediye sınırları
içine alınan yerlerden, yeni bağlanan mahallelerle birlikte 2000 yılı genel nüfus
sayımındaki nüfusu 30.000’den az olan yerler hariç” şeklinde değiştirilmiştir.
3- Nüfusu
30.000’i Aşan Yerlerin Tespit Edilmesi
2004/8269
sayılı Kararname ile yapılan değişiklik sonucu, 5216 sayılı Kanun ile büyükşehir
belediye sınırları içine alınan yerlerden nüfusu 30.000’den az olanlarda
95/6430 sayılı Kararnamede belirtilen faaliyetlerle uğraşanlar; kazançlarını
basit usulde tespit etmeye devam edebileceklerdir.
Nüfusu
30.000’ den az olan yerlerin tespitinde, ilçe belediyeleri ile ilk kademe
belediyeleri ayrı ayrı değerlendirilecektir. Buna göre, ticari kazancı basit
usulde tespit edilen ve 95/6430 sayılı Kararname kapsamındaki faaliyetleri aşağıda
belirtilen yerlerde yapan mükelleflerin 01/01/2005 tarihi itibariyle gerçek
usulde vergilendirilmeleri gerekir.
1- Büyükşehir
belediye sınırları içinde kalarak büyükşehir ilçe belediyesi haline gelen ilçelerden,
2000 yılı genel nüfus sayımındaki toplam merkez nüfusu ile ilçe belediyesine
mahalle olarak katılan, bu nedenle tüzel kişiliği sona eren köyler ile
birlikte 30.000’i aşan yerler,
2- Büyükşehir
belediye sınırları içinde kalan bu nedenle büyükşehir ilk kademe belediyesi
haline gelen beldelerden, 2000 yılı genel nüfus sayımındaki toplam nüfusu ile
bu belde belediyesine mahalle olarak katılan, bu nedenle tüzel kişiliği sona
eren köyler ile birlikte 30.000’i aşan yerler,
Orman köyleri
30.000 nüfusun hesabında dikkate alınmayacaktır.
4-
Talebe Bağlı Olarak Büyükşehir Belediyesi Sınırlarına Alınan Yerlerde
5216 sayılı
Kanunun geçici 2 nci maddesinin dördüncü fıkrasında, “Birinci fıkra gereğince
büyükşehir belediyesi kapsamına alınan ilçelerin mülki sınırları içinde kalan
belediye ve köyler ile büyükşehir belediyesi kapsamına alınan belediyelerin mücavir
alan sınırları içerisinde bulunan köylerden; birinci fıkrada belirtilen
mesafelerin dışında kalan belediye ve köyler, bu Kanunun yayımı tarihinden
itibaren altı ay içinde belediye meclisi veya köy ihtiyar heyetinin talebi üzerine
büyükşehir belediye meclisinin kararı ve İçişleri Bakanlığının onayı ile başka
bir işleme gerek kalmaksızın büyükşehir belediye sınırları içine alınabilir.
Bu köylerin mahalle olarak hangi ilçe veya ilk kademe belediyesine katılacakları
aynı meclis kararında gösterilir.” denilmektedir.
Yukarıda
belirtilen hükme dayanılarak büyükşehir belediye sınırları içine alınan ilk
kademe belediyelerinin mahalle olarak katılan köylerle birlikte 2000 yılı
genel nüfus sayımındaki nüfusunun 30.000’i aşması halinde, bu ilçe veya ilk
kademe belediyelerinde 95/6430 sayılı Kararnamede belirtilen konularda
faaliyette bulunan ve kazançları basit usulde tespit edilen mükellefler,
belde belediyelerinin büyükşehir belediyesi sınırları içerisine alındığı yıl
(İçişleri Bakanlığı’nın onay tarihi) içinde basit usule tabi olmanın şartlarını
kaybetmiş olacaklarından, izleyen takvim yılı başından itibaren gerçek usulde
vergilendirilmeleri gerekir.
Öte
yandan; talebe bağlı olarak büyükşehir belediye sınırları içine alınan köylerin
nüfusu 30.000’den az olan bir ilçe veya ilk kademe belediyesine mahalle
olarak katılımı sonucu bu ilçenin nüfusunun 30.000’ini aşması halinde, bu
yerlerde basit usule tabi olarak anılan kararnamede belirtilen faaliyette
bulunanlar da, izleyen takvim yılı başından itibaren gerçek usulde
vergilendirileceklerdir.
Duyurulur.
(1) 23.07.2004 gün ve 25531 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(2)
01.04.1995 gün ve 22245 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(3)
05.11.2004 gün ve 25634 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanmıştır.
(4)
31.12.2004 gün ve 25687 (3. mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayınlanmıştır.
|
|
|
Osman ARIOĞLU
|
Bakan.a.
|
|
Gelirler
Genel Müdürü
|
|
|
|
|