1. Kapsam
Mazbut vakıflarca elde
edilen gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin olarak 29/6/2006 tarihli
ve 5535 sayılı Bazı Kamu Alacaklarının Tahsil ve Terkinine İlişkin
Kanunun(1)
6 ncı maddesi ile getirilen düzenlemelerin uygulanmasına ilişkin usul ve
esaslar bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
2. Yasal Düzenleme
193 Sayılı Gelir Vergisi
Kanununun 94 üncü maddesinin (5/b) bendinde, vakıflar ve derneklere ait
gayrimenkullerin kiralanması karşılığında bunlara yapılan kira
ödemelerinden gelir vergisi tevkifatı yapılacağı hüküm altına
alınmıştır.
Anılan bende, 5035 sayılı
Kanunun(2)
48 inci maddesinin (4/d) bendiyle "(mazbut vakıflar hariç)" ibaresi
eklenmiştir. Buna göre, mazbut vakıflara ait gayrimenkullerin
kiralanması karşılığında 1/1/2004 tarihinden itibaren bunlara yapılan
kira ödemelerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmaması gerekmektedir.
5535 sayılı Bazı Kamu
Alacaklarının Tahsil ve Terkinine İlişkin Kanunun 6 ncı maddesi
aşağıdaki gibidir.
"Mazbut vakıflara ait
taşınmazların kiralanması dolayısıyla 1/1/2004 tarihinden önceki
dönemlere ilişkin olarak yapılan kira ödemeleri üzerinden, bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren gelir (stopaj) vergisi tarhiyatı
yapılmaz. Bu dönemlere ilişkin olarak beyan üzerine veya ikmalen ya da
re'sen tarh ve tahakkuk ettirilen ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih
itibarıyla tahsil edilmemiş olan vergiler ile bu vergilere uygulanan
vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları terkin edilir. Bu
konuda açılmış olan davalar sürdürülmez; tahsil edilmiş tutarlar,
mükelleflerin bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl
içinde yazılı başvuruları üzerine red ve iade edilir. Bu maddenin
uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir."
Bu hüküm uyarınca yapılan
tarhiyatların düzeltilmesi, tahsil edilen vergilerin red ve iadesinin,
maddenin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanarak aşağıda belirtilen
esaslar çerçevesinde yapılması uygun görülmüştür.
3. Mazbut Vakıflar
Tarafından Elde Edilen Kira Gelirlerinde Gelir Vergisi Tevkifatı
3.1. 1/1/2004
Tarihinden Önceki Dönemlere İlişkin Kira Ödemelerinden Tevkifat
Yapılmaması Durumu
5535 sayılı Kanunun 6 ncı
maddesi ile, 1/1/2004 tarihinden önceki dönemlere ilişkin olarak mazbut
vakıflara ait gayrimenkullerin kiralanması karşılığında vakfa ödenen
kira bedellerinden yapılması gereken ancak bugüne kadar yapılmamış olan
gelir vergisi tevkifatının aranılmaması öngörüldüğünden, söz konusu
dönemlere ilişkin gelir vergisi tevkifatı hakkında vergi dairelerine
intikal ettirilen ve bugüne kadar tahakkuk işlemi yapılmamış gayrimenkul
sermaye iratları için ilgili vergi dairesince gelir (stopaj) vergisi
tahakkuku yapılmayacaktır.
3.2. Tahsil Edilmemiş
Gelir (Stopaj) Vergisi Tutarlarının Terkin Edilmesi
Mazbut vakıflara ait
gayrimenkullerin kiralanması karşılığında, 1/1/2004 tarihinden önceki
dönemlere ait kira ödemeleri üzerinden yapılan gelir (stopaj) vergisi
ile ilgili olarak vergi dairesince tahakkuk ettirilmiş ancak bugüne
kadar tahsil edilmemiş vergi ve ceza bulunması halinde, söz konusu vergi
ve cezalar ile bunlara ilişkin gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i
alacaklar terkin edilecektir.
3.3. Yargıda İhtilaf
Konusu Yapılan Davalardan Vazgeçilmesi
Mazbut vakıflara ait
gayrimenkullerin kiralanmasından kaynaklanan söz konusu dönemlere ait
gelir (stopaj) vergisi ile ilgili olarak yargı mercilerinde açılan ve
henüz karara bağlanmamış olan ihtilaflardan vazgeçilecek, aynı konularda
yargı mercilerince mükellefler lehine verilen kararlar bir üst yargı
merciinde dava konusu yapılmayacaktır.
3.4. Tahsil Edilen
Gelir (Stopaj) Vergisinin Red ve İadesi
Mazbut vakıflara ait
gayrimenkullerin kiralanması karşılığında 1/1/2004 tarihinden önceki
dönemlere ilişkin olarak bunlara yapılan ödemeler üzerinden tahakkuk
ettirilerek tahsil edilmiş bulunan gelir (stopaj) vergisi tutarlarının,
5535 sayılı Bazı Kamu Alacaklarının Tahsil ve Terkinine İlişkin Kanunun
6 ncı maddesinin yürürlüğe girdiği 8/7/2006 tarihinden itibaren bir
yıllık süre içinde müracaat edilmesi suretiyle mükelleflere 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 23 üncü maddesi de göz
önünde bulundurularak iade edilmesi ve iade işlemlerinde Vergi Usul
Kanununda yer alan düzeltme zamanaşımı süresinin de dikkate alınması
gerekmektedir. Buna göre, söz konusu iade taleplerine ilişkin olarak
7/7/2007 tarihine kadar, anılan mazbut vakıflarca, yazılı olarak Vergi
Usul Kanununun düzeltme hükümleri çerçevesinde, muhtasar beyannamenin
verildiği vergi dairesine başvurulması icap etmektedir.
Öte yandan, Gelir Vergisi
Kanununun 96 ncı maddesinde, kesilmesi gereken verginin ödemeyi yapanlar
tarafından üstlenilmesi halinde tevkifi gereken vergi, bilfiil ödenen
miktar ile ödemeyi yapanın yüklendiği verginin toplamı üzerinden
hesaplanmaktadır. Buna göre, söz konusu iade talepleri de kendisine
yapılan ödemelerden kesinti yapılan mazbut vakıflar tarafından ilgili
vergi dairesine başvurmak suretiyle yapılacaktır. Ancak, kira
sözleşmesinde, kesilmesi gereken verginin ödemeyi yapan kiracı
tarafından üstlenilmesi, başka bir ifade ile gayrimenkulü kiraya veren
mazbut vakfın kira bedelini net olarak almış olması halinde vergi, brüt
tutar üzerinden hesaplanarak ödenmiş ve söz konusu vergi kesintisi
kiracının malvarlığından ödenmiş olacağından, ödenmiş olan söz konusu
vergiler kiracılara iade edilecektir. Bu nedenle, kesilmesi gereken
verginin ödemeyi yapan kiracı tarafından üstlenilmesi halinde,
gayrimenkul sahibi mazbut vakıf ile kiracının müşterek imzasını taşıyan
düzeltme dilekçesinin 7/7/2007 tarihine kadar ilgili vergi dairesine
verilmesi gerekmektedir.
Yukarıda yapılan
açıklamalar çerçevesinde ilgili vergi dairesine verilen düzeltme
dilekçeleri üzerine, vergi dairesince kiraya verilen gayrimenkulun
mazbut vakfa ait olduğu, kesilmesi gereken vergilerin beyan edilip
ödenmiş olduğu hususlarının tespitinden sonra iadenin yapılmasına engel
bir husus bulunmadığının anlaşılması halinde tahsil edilmiş olan
vergilerin, teminat ve inceleme raporu aranmaksızın mükellefe veya vergi
sorumlusuna (kiracıya) iadesi gerekmektedir.
Tebliğ olunur.
(1)
8/7/2006 tarih ve 26222 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
(2)
2/1/2004 tarih ve mükerrer 25334 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.