1. Giriş
Gelir Vergisi Kanununa
5281 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle eklenen Geçici 67 nci maddede,
menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılması
ve elde tutulması sürecinde elde edilen gelirler ile mevduat faizleri,
repo gelirleri ve özel finans kurumlarından elde edilen gelirlerin
vergilendirilmesine yönelik düzenlemelere yer verilmiştir.
Söz konusu düzenlemelere
ilişkin ayrıntılı açıklamalar 30/12/2005 tarihli ve 26039 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan 257 Seri Numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğinde
yapılmıştır.
Mevduat faizleri, repo
gelirleri ve kar ve zarar ortaklığı belgesi karşılığında ödenen kar
payları üzerinden yapılacak tevkifata ilişkin açıklamalar bu sirkülerin
konusunu oluşturmaktadır.
2. Yasal Düzenleme
Gelir Vergisi Kanununun
Geçici 67 nci maddesinin (4) ve (5) numaralı fıkraları aşağıdaki
gibidir:
“ 4) Bankalar
arası mevduat ile aracı kurumların borsa para piyasasında
değerlendirdikleri kendilerine ait paralarına yürütülen faizler hariç
olmak üzere, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (7), (12) ve (14)
numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye iratlarından ödemeyi
yapanlarca % 15 oranında vergi tevkifatı yapılır. Bu fıkra kapsamında
yapılan tevkifat tutarları 98 inci ve 119 uncu maddelerde belirtilen
sürelerde beyan edilir ve ödenir. Bu iratlar üzerinden 94 üncü madde
veya Kurumlar Vergisi Kanununun 24 üncü maddesi kapsamında ayrıca
tevkifat yapılmaz.
5) Gelir sahibinin
gerçek veya tüzel kişi ya da dar veya tam mükellef olması, vergi
mükellefiyeti bulunup bulunmaması, vergiden muaf olup olmaması ve elde
edilen kazancın vergiden istisna olup olmaması (1), (2), (3) ve (4)
numaralı fıkra hükümleri uyarınca yapılacak tevkifatı etkilemez. Şu
kadar ki, Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan borsa yatırım fonları
ve emeklilik yatırım fonlarının elde ettikleri kazançlar üzerinden (1)
ve (4) numaralı fıkralar uyarınca tevkifat yapılmaz.”
3. Tevkifat
Uygulaması
Geçici 67 nci maddenin
(4) numaralı fıkrasında yer alan gelirlere ilişkin tevkifat
uygulamasında, gelir sahibinin gerçek veya tüzel kişi ya da dar veya tam
mükellef olması, vergi mükellefiyeti bulunup bulunmaması, vergiden muaf
olup olmaması ve elde edilen kazancın vergiden istisna olup olmamasının
bir önemi bulunmamaktadır.
Dolayısıyla, gerek vergi
kanunlarında gerekse kendi özel kanunlarında gelir ve kurumlar
vergisinden muaf olduğu belirtilen kurum ve kuruluşlarca elde edilen
gelirler üzerinden Geçici 67 nci maddenin (4) numaralı fıkrası gereğince
tevkifat yapılacaktır. Bu çerçevede, söz konusu gelirlerin kamu kurum ve
kuruluşlarınca elde edilmesi durumunda da tevkifat yapılacağı tabidir.
Yukarıda sözü edilen
kurum ve kuruluşlarca elde edilen gelirlerin 01/01/2006 tarihinden önce
Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü veya Kurumlar Vergisi Kanununun 24 üncü
maddesi hükümlerine göre tevkifat kapsamı dışında bırakılmış olması, bu
gelirler üzerinden Geçici 67 nci madde kapsamında yapılacak tevkifata
ilişkin olarak hüküm ifade etmemektedir.
Öte yandan, menkul
sermaye iratlarında elde etme tahsil esasına bağlı olduğundan, Gelir
Vergisi Kanununun Geçici 67 nci maddesinin (4) numaralı fıkrasında yer
alan gelirler üzerinden, 01/01/2006 tarihinden itibaren ödemeyi
yapanlarca %15 oranında vergi tevkifatı yapılacaktır. Söz konusu
gelirlere ilişkin hesapların açılış tarihinin 2005 yılı olması veya 2005
yılında vadesinin yenilenmiş bulunması durumu değiştirmeyecektir.
Duyurulur.
 |
Kemal UNAKITAN
Maliye Bakanı
|