Bilindiği üzere,
8/4/2006 tarih ve 26133 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe
giren 5479 sayılı Kanun ile 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 344 üncü
maddesinin
ikinci
fıkrası değiştirilmiş ve Kanuna geçici 27 nci madde eklenmiştir.
Yapılan bu
düzenlemeler ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasına gerek
duyulmuştur.
1. Vergi Ziyaı
Cezasına İlişkin Olarak 344 üncü Maddede Yapılan Değişiklik
213 sayılı Vergi Usul
Kanununun 344 üncü maddesi, 1/1/1999 tarihinden geçerli olmak üzere 4369
sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle “Vergi Ziyaı Suçu ve Cezası” başlığı
altında yeniden düzenlenerek vergi ziyaı suçunun tanımı yapılmış ve
kesilecek vergi ziyaı cezasının gecikme faizine endekslenmesi suretiyle
hesaplanma şekli ile bu cezanın kaçakçılık suçları, bu suçlara iştirak
ve kendiliğinden verilen beyannameler için ne şekilde uygulanacağı hüküm
altına alınmış idi.
Vergi ziyaı cezasının
gecikme faizine endekslenerek hesaplanmasına ilişkin söz konusu hüküm
Anayasa Mahkemesinin E. No. 2001/3, K. No. 2005/4 sayılı kararı ile
iptal edilerek bu kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak
altı ay sonra yürürlüğe girmesi kararlaştırılmıştır. (Karar 20/10/2005
tarih ve 25972 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.)
Anılan karar
gözönünde bulundurularak, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 344 üncü
maddesinin (diğer fıkra hükümlerinde bir değişiklik yapılmaksızın)
ikinci fıkrası yeniden düzenlenmiş olup, bu düzenleme 1/1/2006
tarihinden geçerli olmak üzere 8/4/2006 tarihinde yürürlüğe girmiş
bulunmaktadır.
Buna göre, 1/1/2006
tarihinden itibaren Vergi Usul Kanununun 341 inci maddesinde yazılı
hallerle vergi ziyaına sebebiyet verenlere ziyaa uğrattıkları verginin
bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesilecektir. Bu ceza; vergi
ziyaına 359 uncu maddede yazılı fiillerle sebebiyet verenlere üç kat, bu
fiillere iştirak edenlere bir kat, vergi incelemesine başlanılmasından
veya takdir komisyonuna sevk edilmesinden sonra verilenler hariç olmak
üzere, kanuni süresi geçtikten sonra kendiliğinden verilen vergi
beyannameleri için ise yüzde elli oranında uygulanacaktır.
2. Geçici 27 nci
Madde ile Yapılan Düzenleme
5479 sayılı Kanunun
13 üncü maddesiyle Vergi Usul Kanununa geçici 27 nci madde eklenmiştir.
Bu maddede, 1/1/2006
tarihinden önceki dönemlere ilişkin olarak bu tarihten sonra ortaya
çıkan ve vergi ziyaı cezası kesilmesini gerektiren fiiller için ziyaa
uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesileceği, bu
cezanın; vergi ziyaına 359 uncu maddede yazılı fiillerle sebebiyet
verenlere üç kat, bu fiillere iştirak edenlere bir kat, vergi
incelemesine veya takdir komisyonuna sevk edilmesinden sonra verilenler
hariç olmak üzere, kanuni süresi geçtikten sonra verilen vergi
beyannameleri için de yüzde elli oranında uygulanacağı hükme
bağlanmıştır.
Yapılan bu düzenleme
ile 1/1/2006 tarihinden önceki dönemlere ilişkin olarak bu tarihten
sonra kesilmiş ya da kesilecek olan vergi ziyaı cezalarının 344 üncü
maddedeki yeni hüküm esas alınarak uygulanmasına yasal zemin
oluşturulmuştur.
3. Vergi Ziyaı
Cezasının Vergilendirme Dönemleri İtibariyle Uygulanması
3.1. 1/1/2006
Tarihinden Önceki Vergilendirme Dönemleri
3.1.1. 1/1/2006
Tarihinden Önce Kesilen Vergi Ziyaı Cezaları
344 üncü maddenin
5479 sayılı Kanunla değişmeden önceki ikinci fıkra hükmüne göre
hesaplanarak 01/01/2006 tarihinden önce kesilip tebliğ edilen vergi
ziyaı cezalarından; 01/01/2006 tarihinden önce kesinleşen ancak henüz
tahsil edilmemiş olanların takip ve tahsili yolunda gerekli işlemlere
devam edilecek, 01/01/2006 tarihinden itibaren kesinleşenler ile bu
tebliğin yayımlandığı tarih itibariyle henüz kesinleşmemiş olanlar
hakkında ise gerekli düzeltme işlemleri yapılacaktır.
3.1.2. 1/1/2006 -
8/4/2006 Tarihleri Arasında Kesilen Vergi Ziyaı Cezaları
1/1/2006 tarihinden
önceki dönemlere ilişkin olarak, bu tarihten sonra ancak 8/4/2006
tarihinden önce kesilip tebliğ edilen vergi ziyaı cezaları hakkında
(kesinleşip kesinleşmediğine bakılmaksızın) geçici 27 nci madde hükmü
esas alınmak suretiyle gerekli düzeltme işlemleri yapılacaktır.
Bunlardan idarî yargı organlarında açılan ve henüz sonuçlanmamış olan
davalarla ilgili olarak da gerekli düzeltme işlemleri yapıldıktan sonra
durumdan yargı mercileri haberdar edilecektir.
3.1.3. 8/4/2006
Tarihinden Sonra Kesilecek Vergi Ziyaı Cezaları
1/1/2006 tarihinden
önceki dönemlerde neden olunan vergi ziyaı cezası kesilmesi gereken
fiilere ilişkin olarak 8/4/2006 tarihinden sonra kesilecek vergi ziyaı
cezaları, Vergi Usul Kanununa eklenen geçici 27 nci madde uyarınca,
ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında olacaktır. Ancak vergi
ziyaına; kaçakçılık suçlarından birisinin işlenmesi suretiyle sebebiyet
verilmesi halinde bu ceza üç kat, kaçakçılık fiillerine iştirak halinde
bir kat, kanuni süresinde yapılmayan ya da eksik yapılan beyanın daha
sonra kendiliğinden yapılması veya tamamlanması halinde de bu ceza yüzde
elli oranında uygulanacaktır.
3.2. 1/1/2006
Tarihinden Sonraki Vergilendirme Dönemleri
1/1/2006 tarihinden
sonraki vergilendirme dönemleri ile ilgili olarak 8/4/2006 tarihinden
önce eski hükümlere göre kesilmiş veya kesinleşmiş olan vergi ziyaı
cezaları için 5479 sayılı Kanununla getirilen yeni hükme göre işlem
tesis edilmesi icap ettiğinden gerekli düzeltme işlemleri yapılacaktır.
Bunlardan idarî yargı mercileri nezdinde açılmış bulunan ve henüz
sonuçlanmamış olan davalarla ilgili olarak da gerekli düzeltme işlemleri
yapılarak durumdan bu mercilere derhal bilgi verilecektir.
8/4/2006 tarihinden
sonra vergi ziyaı cezasının kesilmesinde, ikinci fıkrası 5479 sayılı
Kanununun 12 nci maddesi ile değişen 344 üncü madde hükmünün dikkate
alınacağı ise tabiidir.
4. Uzlaşma Yoluyla
Kesinleşmiş Olan Vergi Ziyaı Cezalarında Düzeltme
Tebliğin (3) numaralı
bölümünde düzeltme işlemine tabi tutulacağı belirtilen vergi ziyaı
cezalarından uzlaşma yoluyla kesinleşmiş olanlarda; üzerinde uzlaşılan
ceza tutarının, 5479 sayılı Kanunla getirilen yeni hükme göre hesaplanan
cezadan fazla olması halinde aradaki fark ile ilgili gerekli düzeltme
işlemi yapılacaktır.
Tebliğ olunur.